Перм миллий тадқиқот политехника университети олимлари шишапластикдан тайёрланган авиация деталларининг чидамлилигини ўрганишди. Тадқиқот натижаларига кўра, қушлар, дўл ёки тошлар зарбаси натижасида юзага келадиган пачоқлар деталларнинг хизмат муддатини бир неча баробар қисқартириши аниқланди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Кучли шикастланиш детал ресурсини тахминан 14 мартага камайтиради.
Синовлар давомида маълум бўлишича, оддий тирналишлар материал мустаҳкамлигига деярли таъсир қилмайди. Бироқ пачоқлар материални сезиларли даражада заифлаштиради: нуқсоннинг чуқурлигига қараб, мустаҳкамлик 17 фоиздан 30 фоизгача пасаяди.
Бундай шикастланишлар хавфи шундаки, детал ташқи кўринишидан яроқли бўлиб кўриниши ва аввалги қаттиқлигини сақлаб қолиши мумкин, аммо унинг чидамлилик захираси аллақачон пасайган бўлади.
Олимлар авиация деталларининг реал иш циклларини моделлаштиришди. Бутун намуна 5 000 дан ортиқ юкланиш циклига бардош берган бўлса, кучли пачоқланган намуна атиги 368 та циклга чидади.
Тадқиқотчиларнинг баҳолашича, бу 14 йил хизмат қилиши керак бўлган деталнинг бир йилдан сўнг ишдан чиқишини англатади.
Олинган натижалар муҳандисларга деталларнинг қолган ресурсини аниқроқ баҳолаш имконини беради. Бу эса самолётларни енгилроқ қилиш, ёқилғи сарфини камайтириш ва атмосферага чиқариладиган зарарли газларни қисқартиришга ёрдам беради.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
