Boeing инқирози: Янги 737 МАХ самолётлари бир неча ойлик парвоздан сўнг қисмларга ажратилади

Авиация оламида мисли кўрилмаган воқеа юз берди: Бразилиянинг ГОЛ Линҳас Аереас авиакомпаниясига 2025-йилнинг кузида етказиб берилган иккита мутлақо янги Boeing 737 МАХ 8 лайнери ярим йил ҳам хизмат қилмасдан фойдаланишдан олинди. Ушбу ҳаво кемалари таъмирлаш ўрнига эҳтиёт қисмларга ажратиб юбориш учун сотиб юборилгани соҳа мутахассисларини ҳайратда қолдирмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ПС-ГРМ ва ПС-ГРН рўйхатга олиш рақамларига эга бўлган ушбу лайнерлар авиаташувчига 2025-йилнинг сентябрь ва ноябрь ойларида топширилган эди. Бироқ, ixbt.com маълумотига кўра, улар 2026-йилнинг февралига келибгина мунтазам рейсларни тўхтатган ва март ойида АҚШнинг Аризона штатидаги Пинал аэропортига — самолётларни сақлаш ва утилизация қилиш марказига олиб кетилган. Бу Boeing 737 МАХ оиласига мансуб самолётларнинг бундай қисқа муддат ичида "утилга" чиқиши билан боғлиқ илк ҳолатдир.

Техник нуқсонлар ва иқтисодий самарасизлик

Мазкур қарорга самолётларни ишлаб чиқариш жараёнида йўл қўйилган сурункали техник носозликлар сабаб бўлгани айтилмоқда. Хусусан, КФМ ЛEAP-1B двигателларидаги муаммолар ҳамда ҳаво кемасининг марказлашуви (центровка) билан боғлиқ нуқсонлар лайнерларнинг тез-тез парвозлардан четлатилишига ва техник хизмат кўрсатиш харажатларининг кескин ошишига олиб келган.

Авиакомпания учун бундай нуқсонли самолётларни эксплуатация қилишдан кўра, уларни лизинг берувчига қайтариш фойдалироқ деб топилди. Лизинг компанияси эса ўз навбатида лайнерларни Британиянинг АерФин компаниясига сотиб юборди. Ушбу компания самолётларни бутунлигича сақлашдан кўра, уларни қисмларга ажратиб, эҳтиёт қисмлар бозорида реализация қилишни мақсад қилган.

Boeing обрўсига навбатдаги зарба

Ушбу ҳолат Boeing компаниясининг маҳсулот сифати устидан назорати борасидаги хавотирларни янада кучайтирмоқда. Сўнгги йилларда Америка авиагиганти бир неча бор жиддий муаммоларга дуч келди. Аввалроқ компания ўзининг илк Boeing 777-9 моделларидан бирини ҳам ҳисобдан чиқаришга мажбур бўлган эди, чунки уни замонавий стандартларга мослаштириш иқтисодий жиҳатдан ўзини оқламаслиги маълум бўлганди.

Ўзбекистон авиация бозорида ҳам Boeing самолётлари асосий ўринни эгаллашини ҳисобга олсак, ишлаб чиқарувчининг бундай тизимли муаммолари глобал миқёсда хавфсизлик ва ишончлилик масалаларини кун тартибига чиқаради. Ҳозирча ишлаб чиқарувчи ушбу конкрет ҳолат бўйича расмий изоҳ бергани йўқ, бироқ янги самолётларнинг эҳтиёт қисмларга бўлиниши саноат учун жуда хавотирли сигнал ҳисобланади.