Астероидлараро оптимал йўналишни аниқлаш муаммоси ҳал этилди

Билефельд университети профессори Майкл Рёмер бошчилигидаги халқаро тадқиқотчилар гуруҳи космик логистика соҳасида муҳим ютуққа эришди. Олимлар космик аппарат ёрдамида бир нечта астероидни зиёрат қилиш учун математик жиҳатдан аниқ йўналишни ҳисоблаб чиқадиган дастурий мажмуани яратди. Ушбу ечим йиллар давомида ҳисоблаш мураккаблиги туфайли имконсиз деб ҳисобланган муаммони бартараф этди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ер юзидаги логистикадан фарқли ўлароқ, космосда барча нишонлар ўз орбиталари бўйлаб доимий ҳаракатда бўлади. Бу шуни англатадики, икки нуқта орасидаги масофа ва ёқилғи сарфи нафақат масофага, балки парвоз бошланадиган аниқ вақтга ҳам боғлиқ. Тадқиқотчилар Ламберт масаласини ҳал қилишда ҳаракатланувчи жисмлар орасидаги гравитацион таъсирларни ҳисобга олган ҳолда, астрономик миқёсдаги ўзгарувчиларни таҳлил қилишди.

Тадқиқотнинг етакчи муаллифи Исаак Рудич ва унинг жамоаси "қарорлар диаграммаси" усулидан фойдаланган. Ушбу график моделлар миллионлаб самарасиз вариантларни саралаб ташлаб, фақат истиқболли траекторияларга эътибор қаратиш имконини берди. Ушбу ёндашув Европа космик агентлиги (ESA) миссиялари учун янги аниқлик стандартларини ўрнатди.

Proфессор Рёмернинг таъкидлашича, ушбу кашфиёт нафақат космик парвозлар, балки кундалик ҳаёт учун ҳам катта аҳамиятга эга. Жамоат транспорти логистикаси, денгиз юк ташиш ва таъминот занжирларини бошқариш ҳам худди шундай динамик қонунларга бўйсунади. Янги математик аппарат келгусида мегаполислар ва шаҳарлардаги автобуслар ҳаракати ҳамда товарлар етказиб бериш тизимини оптималлаштиришга хизмат қилади.