SpaceX IPO: Илон Маскнинг коинотдаги маълумотлар марказлари ва улкан режалари

Жума куни SpaceX компанияси фонд бозорига чиқади ва инвесторлар бу воқеани катта ҳаяжон билан кутишмоқда. Хабарларга кўра, 75 миллиард долларлик акциялар таклифига талаб ҳаддан ташқари юқори бўлиб, баъзи институционал инвесторлар Elon Musk империясининг 10 миллиард долларлик блокларини сотиб олишга тайёр туришибди. Гарчи йирик IPOлар кўпинча муваффақиятсизликка учраши ва компания ҳозирда зарар билан ишлаётган бўлса-да, технологик инвесторлар Мускка қарши тикмаслик кераклигини аллақачон ўрганиб олишган. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

SpaceX молиявий режаларининг асосини сўнгги 18 ой ичида шаклланган орбитал маълумотлар марказлари бизнеси ташкил этади. Муск ушбу қараш орқали ўз конгломератини IPO олдидан бирлаштиришни мақсад қилган. Ушбу улкан схема камида учта мураккаб муҳандислик ютуғини талаб қилади: қайта фойдаланиладиган ракета, янги Америка чип заводи ва сунъий йўлдошларни мисли кўрилмаган тезликда ишлаб чиқариш. Бу каби бизнес-режа компания қийматини баҳолашда таҳлилчиларни иккига бўлмоқда.

Морнингстар тадқиқот фирмаси ва Нью-Йорк университети профессори Асват Дамодаран SpaceX қийматини банкирлар айтаётган 1,8 триллион доллардан пастроқ баҳоламоқда. Морнингстар компанияни 825 миллиард долларга, Дамодаран эса 1,2 триллион долларга баҳолади. Бундай фарқ дунёдаги энг йирик коинот монополиясини анча хатарли бўлган AI (сунъий интеллект) бизнеси билан бирлаштириш натижасидир. Таҳлилчиларнинг фикрича, компаниянинг коинотга учириш ва Starlink тармоғи энг жозибадор қисмлар бўлса, AI йўналиши энг ноаниқ бўлиб қолмоқда.

SpaceX ўзининг С-1 ҳисоботида асосий имкониятни корпоратив AI соҳасида кўрмоқда. Компания Cursor жамоасидан сотиб олинган дастурлаш воситалари ва оқ ёқалилар меҳнатини бажарувчи рақамли агентларни яратишга қаратилган Макроҳард лойиҳасига таянмоқда. SpaceX ушбу бозор ҳажмини 22,7 триллион доллар деб баҳолаган. Шу билан бирга, компания ўзининг рақобатчилари ҳисобланган Anthropic ва Google каби гигантларга катта ҳажмдаги ҳисоблаш қувватларини сотиш бўйича шартномалар имзолаган.

Муск компаниялари учун бундай стратегия бегона эмас: SpaceX тез-тез Starlink рақобатчиларининг сунъий йўлдошларини ҳам коинотга учиради. Бироқ, ҳозирги ҳолатда компания етакчи сифатида эмас, балки қувиб етувчи сифатида ҳаракат қилмоқда. "Неоклоуд" провайдери сифатида ишлаш қисқа муддатда фойдали бўлиши мумкин, аммо асосий савол очиқ қолмоқда: AI технологиялари занжирида ҳисоблаш қуввати етказиб берувчиси бўлиш афзалми ёки модел яратувчисими?