Нефт саноатида инқилоб: Россияда тўхтовсиз бурғулаш технологияси ишлаб чиқилди

Россиялик олимлар нефт ва газ саноатида бурғулаш жараёнини тубдан тезлаштиришга қодир бўлган ноёб қурилмани кашф этишди. Перм миллий тадқиқот политехника университети (ПНИПУ) мутахассислари томонидан яратилган ушбу платформа қия қудуқларни бурғулашда жараённи тўхтатмасдан ишлаш имконини беради. Бу дунё миқёсида бундай турдаги илк технологик ечим сифатида баҳоланмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Одатда қия қудуқларни қазиш жараёнида бурғулаш колоннаси битнинг (долото) зарбалари натижасида кучли тебранади. Бундай тебранишлар қудуқ йўналишини аниқлаб берувчи оптик гироскопларнинг аниқлигига салбий таъсир кўрсатади. Натижада, мутахассислар аниқ маълумотларни олиш учун бурғулашни мунтазам равишда тўхтатишга мажбур бўлишади. ixbt.com маълумотига кўра, бундай технологик тўхталишлар умумий иш вақтининг 15 фоизигача бўлган қисмини исроф қилади.

Технологиянинг ишлаш принципи ва афзалликлари

ПНИПУ мутахассислари ушбу муаммони ҳал қилиш учун гироскопларни барқарорлаштирувчи махсус платформани ўйлаб топишди. Қурилма бурғулаш трубасининг ички қисмига, электр двигател корпусига ўрнатилади. Тизим таркибига гироскоплар ва акселерометрлар киритилган бўлиб, улар колоннанинг айланишини назорат қилади.

Датчиклар колонна айлана бошлаганини қайд этиши билан, электр двигател платформани худди шу тезликда, аммо тескари йўналишда айлантира бошлайди. Бу эса платформанинг ҳаракатсиз ва барқарор туришини таъминлайди. Натижада, ҳатто энг кучли тебранишлар вақтида ҳам гироскоплар ўз аниқлигини йўқотмайди ва бурғулаш жараёнини тўхтатишга эҳтиёж қолмайди.

Янги технология ҳам қуруқликдаги, ҳам денгиз шельфидаги ҳар қандай қия қудуқларда қўлланилиши мумкин. Тадқиқотчиларнинг ҳисоб-китобларига кўра, ушбу платформадан фойдаланиш бурғулаш вақтини сезиларли даражада қисқартиради. Масалан, бир ой давом этадиган бурғулаш жараёнида ўртача 4-5 кунлик вақт тежалади.

Иқтисодий нуқтаи назардан қараганда, ушбу ихтиро битта объектнинг ўзида ўнлаб миллион рубл миқдоридаги маблағни тежаш имконини беради. Нефт қазиб олиш саноати учун вақт ва ресурсларнинг бундай тежалиши таннархни пасайтириш ва самарадорликни оширишда муҳим омил бўлиб хизмат қилади. Ҳозирда ушбу ишланмани амалиётга кенг жорий этиш масалалари кўриб чиқилмоқда.