Хитойда яроқсиз электромобил аккумуляторларининг ноқонуний бозори фош этилди

Хитойда электромобиллар учун мўлжалланган ва хизмат муддати якунланган аккумуляторларнинг ноқонуний айланмаси билан боғлиқ йирик схема фош этилди. ККТВ телеканали ўтказган суриштирувга кўра, утилизация қилиниши керак бўлган хавфли батареялар қайта ишланиб, оммавий равишда электр велосипедларига ўрнатилмоқда. Бу ҳолат нафақат техник хавфсизлик қоидаларини бузмоқда, балки кўчаларда ёнғинлар сони ортишига ҳам сабаб бўлмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Расмий маълумотларга кўра, яроқсиз ҳолга келган қувват блоклари сертификатланган корхоналар томонидан утилизация қилиниши шарт. Бироқ амалда ушбу батареялар яширин цехларга тушиб қолмоқда. У ерда усталар завод симларини ўзгартириб, ҳимоя тизимларини ўчириб қўйишади ва 60 ёки 72 вольтли юқори кучланишли модулларни йиғишади. Ваҳоланки, истеъмолчилар учун мўлжалланган енгил техникалар учун меъёрий чегара 48 вольт қилиб белгиланган.

Яширин цехлар ва хавфли модификациялар

Ноқонуний тарқатиш марказларида бундай хавфли модификациялар учун бор-йўғи 20 юан (тахминан 3 АҚШ доллари) миқдорида ҳақ олинади. Энг ачинарлиси, ушбу занжирга энергетика соҳасида фаолият юритувчи айрим расмий корхоналар ҳам аралашиб қолгани аниқланган. Ҳужжат бўйича батареяларни йўқ қилиши керак бўлган сертификатланган заводлар, аслида уларни ноқонуний каналлар орқали қайта сотиш билан шуғулланмоқда.

Ушбу ҳолат техник хавфсизлик нуқтаи назаридан ўта хавфли ҳисобланади. Мутахассисларнинг таъкидлашича, яширин цехларда аккумуляторларнинг қисқа туташув ва ортиқча юкламадан ҳимоя қилувчи контурлари атайлаб узиб қўйилади. Бу эса ҳар қандай вақтда портлаш ёки ёнғин келиб чиқиши хавфини кескин оширади.

Статистика ва оқибатлар

Хавфсизлик хизматларининг ҳисоботларида келтирилган рақамлар вазият нақадар жиддий эканини кўрсатмоқда:

• Электр велосипедларида юз бераётган барча ёнғинларнинг қарийб 33 фоизи схемаларнинг ноқонуний ўзгартирилиши билан боғлиқ;
• Ушбу ёнғинларнинг 80 фоизи айнан электромобиллардан ечиб олинган ва муддатини ўтаган аккумуляторлар туфайли содир бўлмоқда.

Ўзбекистон бозорида ҳам сўнгги йилларда электр велосипедлари ва скутерлар оммалашиб бораётганини ҳисобга олсак, ушбу муаммо минтақамиз учун ҳам долзарб аҳамиятга эга. Арзон нархдаги шубҳали қувват қурилмалари кўпинча худди шундай ноқонуний йўллар билан тайёрланган бўлиши мумкин.

Ҳозирда Хитой ҳукумати ушбу яширин бозорни тугатиш ва утилизация жараёнини қатъий назоратга олиш чораларини кўрмоқда. Мутахассислар фойдаланувчиларга фақат расмий сервис марказларига мурожаат қилишни ва техникага ўзбошимчалик билан ўзгартириш киритмасликни тавсия қилмоқда.