Хитой суперкомпьютерлар пойгасида етакчиликни қўлга олди: ЛинеШине дунёда тенгсиз

Халқаро технология оламида катта шов-шувга сабаб бўлган воқеа юз берди: Хитойнинг янги ЛинеШине суперкомпьютери нуфузли Топ500 рейтингида биринчи ўринни эгаллаб, АҚШнинг Эл Капитан тизимини ортда қолдирди. Бу нафақат ҳисоблаш қуввати бўйича рекорд, балки Хитойнинг Ғарб санкцияларига қарамай, ўз технологик мустақиллигини намойиш этиши сифатида баҳоланмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Шенжен шаҳридаги Миллий суперкомпьютер ҳисоблаш марказида ўрнатилган ЛинеШине тизими Линпакк тестида 2,198 экзафлопс унумдорликни қайд этди. Бу кўрсаткич билан у инсоният тарихида FP64 ҳисоблашларида 2 экзафлопс чегарасини забт этган илк суперкомпьютерга айланди. Аҳамиятли жиҳати шундаки, ушбу натижага ҳеч қандай график тезлаткичларсиз, фақат марказий процессорлар ёрдамида эришилган.

Миллий технологиялар ғалабаси

ЛинеШине тизимининг асоси Хитойда ишлаб чиқилган Армв9 архитектурасига асосланган ЛХ2 процессорларидан иборат. Ҳар бир процессор 304 та ҳисоблаш ядросига эга бўлиб, 1,55 ГГс частотада ишлайди. Умумий ҳисобда тизим тахминан 13,8 миллион ядрони ўз ичига олади. ixbt.com маълумотига кўра, мазкур мажмуа ЛингҚи номли юқори тезликдаги ички тармоқ ва ҳар бир процессор учун 4 TB/с ўтказувчанликка эга ҲБМ хотираси билан жиҳозланган.

Шунингдек, ҳар бир ҳисоблаш тугуни қўшимча равишда 256 GB DDR5 хотираси билан таъминланган. Бундай улкан қувватни ушлаб туриш учун тизим 42,2 МВ энергия истеъмол қилади. ЛинеШине нафақат анъанавий Топ500, балки илмий ва муҳандислик вазифалари учун муҳимроқ ҳисобланган HPКГ рейтингида ҳам пешқадамликни қўлга киритди.

Сунъий интеллект ва илмий ёндашув

Шуни таъкидлаш жоизки, ЛинеШине сунъий интеллект (AI) билан боғлиқ вазифаларда АҚШнинг Эл Капитан, Фронтиер ва Aurora каби рақибларидан бироз ортда қолади. HPЛ-МхП тестида хитойлик тизим 7,92 экзафлопс натижа кўрсатган. Бунинг сабаби тизимнинг архитектурасида — у AMD Instinct ёки Intel Понте Векчио каби махсус AI тезлаткичларига эмас, балки классик процессорли ҳисоблашларга таянади.

Ишлаб чиқарувчилар асосий эътиборни илмий моделлаштириш, мураккаб муҳандислик ҳисоб-китоблари ва юқори унумдорликдаги фундаментал тадқиқотларга қаратган. Бу ёндашув ЛинеШине тизимини соф илмий мақсадлар учун энг мукаммал воситага айлантиради.

ЛинеШине тизимининг муваффақияти АҚШ томонидан киритилган экспорт чекловлари шароитида Хитой ўзининг технологик базасини мустақил ривожлантира олишини исботлади. Мутахассисларнинг фикрича, ушбу ютуқ глобал суперкомпьютерлар бозорида кучлар мувозанатини ўзгартириб, келгусида янада кучлироқ ва энергия тежамкор тизимлар яратилишига туртки бўлади.