NVIDIA чиплари Хитойнинг «қора бозори»да икки баравар қимматга сотилмоқда

АҚШ томонидан ўрнатилган қатъий экспорт чекловларига қарамай, Хитой технология гигантлари сунъий интеллект (AI) тизимларини ривожлантириш учун NVIDIA чипларини ноқонуний йўллар билан сотиб олишда давом этмоқда. Финансиал Times нашрининг хабар беришича, бугунги кунда Хитойнинг яширин бозорларида NVIDIA чиплари билан жиҳозланган серверларнинг нархи АҚШдаги расмий нархлардан икки баравар юқори кўрсаткичга етган. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Хусусан, NVIDIA компаниясининг энг сўнгги Б300 архитектурасига асосланган серверлари ноқонуний каналлар орқали тахминан 7 миллион юан (ёки 1 миллион доллар) атрофида баҳоланмоқда. Таққослаш учун, худди шу маҳсулотлар АҚШнинг қонуний етказиб бериш занжирларида икки баравар арзонроқдир. Бу ҳолат Хитойда юқори унумдорликка эга ҳисоблаш қувватларига бўлган дефицит нақадар ўткир эканини кўрсатади.

Санкциялар ва нархларнинг кескин кўтарилиши

Жорий йилнинг май ойи охирида АҚШ Савдо вазирлиги томонидан жорий этилган янги тартиб-қоидалар вазиятни янада мураккаблаштирди. Ушбу чекловлар илгари мавжуд бўлган айланма йўлларни, жумладан, Blackwell ва Rubin каби илғор чипларнинг хорижий тузилмалар орқали Хитойга кириб боришини деярли тўхтатиб қўйди. Натижада, маҳсулот етказиб бериш хавфи ортиши билан бирга, уларнинг нархи ҳам осмон қадар кўтарилди.

Экспертларнинг ҳисоб-китобларига кўра, фақатгина 2025 йилнинг ўзида Хитойга 1 миллиард долларлик NVIDIA чиплари контрабанда йўли билан олиб кирилиши мумкин. Гарчи янги тақиқлар оқимни бутунлай тўхтата олмаган бўлса-да, логистика занжирларини сезиларли даражада қийинлаштирган. Шунга қарамай, Хитой компаниялари сунъий интеллект пойгасида ортда қолмаслик учун ҳар қандай нархда бўлса ҳам ушбу чипларни сотиб олишга тайёр.

Маҳаллий ишлаб чиқаришга интилиш

NVIDIA маҳсулотлари сунъий интеллект моделларини ўқитишда жаҳон стандарти бўлиб қолаётган бир пайтда, Хитой ҳукумати ва хусусий сектори ўзининг яримўтказгичлар саноатини ривожлантиришга катта маблағ йўналтирмоқда. Мақсад — АҚШ технологияларига бўлган қарамликни камайтириш ва ташқи чекловлардан ҳимояланишдир.

Масалан, Nio компанияси вице-президенти Ма Линнинг таъкидлашича, компания бир неча йилдан бери NVIDIA чипларидан фойдаланиб келмоқда ва йиллик харидлар ҳажми 300 миллион долларга етган. Бироқ, доимий чекловлар ва хавфлар туфайли Nio ўзининг шахсий чипларини яратишга қарор қилган. Бу каби тенденция Хитойнинг бошқа технологик корпорацияларида ҳам кузатилмоқда.

Хулоса қилиб айтганда, NVIDIA чиплари атрофидаги «қора бозор»нинг гуллаб-яшнаши глобал технологик қарама-қаршиликнинг яққол намунасидир. Хитойлик ишлаб чиқувчилар учун ушбу чиплар нафақат техника, балки келажакдаги рақобатбардошликни таъминловчи стратегик ресурсга айланган. Шу сабабли, нархларнинг икки баравар ошиши ҳам уларни тўхтата олмаётгани кўринади.