Олимлар қуёш нури орқали водород олишда рекорд натижага эришди

Фраунҳофер ИСE (Қуёш энергетикаси тизимлари институти) тадқиқотчилари қуёш энергиясини тўғридан-тўғри водородга айлантирувчи экспериментал қурилмани намойиш этишди. Мазкур технология 31,3 фоизлик самарадорлик кўрсаткичини қайд этиб, соҳадаги энг юқори натижалардан бирига айланди. Бу кашфиёт келажакда экологик тоза ва арзон “яшил” водород ишлаб чиқаришда янги даврни бошлаб бериши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ҳозирги кунда водород олишнинг анъанавий усуллари асосан икки босқичдан иборат: дастлаб қуёш панеллари электр энергиясини ишлаб чиқаради, сўнгра ушбу энергия сувни водород ва кислородга парчалайдиган электролизерга узатилади. ixbt.com маълумотига кўра, бундай жараёнда ҳар бир босқичда энергиянинг бир қисми муқаррар равишда йўқолади. Немис олимларининг янги ишланмаси эса ушбу оралиқ занжирни олиб ташлашга имкон беради.

Технологик янгилик ва самарадорлик сири

Янги тизим қуёш элементларини протон алмашинувчи мембранали электролизерлар билан тўғридан-тўғри боғлайди. Бу эса энергия йўқотишларини кескин камайтиришга хизмат қилади. Юқори самарадорликка эришиш учун олимлар концентраторли фотоэлектр технологиясидан фойдаланишди. Бунда махсус Фреснел линзалари қуёш нурини тўплайди ва уни фотоэлементларга йўналтиради.

Ушбу фотоэлементлар 4 вольтдан юқори кучланиш ҳосил қилиб, кетма-кет уланган иккита электролизерни қувват билан таъминлашга етарли энергия беради. Натижада сув молекулалари самарали тарзда кимёвий элементларга ажралади. Экспериментал модулнинг майдони атиги 64 квадрат сантиметр бўлишига қарамай, реал шароитлардаги синовлар унинг юқори салоҳиятини исботлади.

Лойиҳа раҳбари Франк Димротнинг таъкидлашича, технология ҳозирча ривожланишнинг дастлабки босқичида турибди. Шу сабабли, ушбу қурилмаларнинг қачон тижорий мақсадларда оммавий ишлаб чиқарилиши ҳақида аниқ муддатларни айтишга ҳали эрта. Ҳозирда жамоа технологияни бозорга олиб чиқиш учун Клеарсун Энергй компаниясига асос солиш ва инвесторларни жалб қилиш устида ишламоқда.

Ўзбекистон каби қуёшли кунлар кўп бўлган минтақалар учун бундай технологиялар келажакда катта аҳамият касб этиши мумкин. Қуёш энергиясини тўғридан-тўғри водород шаклида сақлаш ва ташиш, қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланиш самарадорлигини бир неча баробар оширади. Тадқиқотчиларнинг фикрича, концентраторли қуёш элементларининг электролизерлар билан тўғридан-тўғри уланиши келажакда экологик тоза ёқилғи олишнинг энг мақбул йўли бўлади.