Сунъий интеллект бозори иккига бўлинмоқда: Очиқ кодли моделлар Anthropic ўрнини эгаллайдими?

Сунъий интеллект (AI) оламида очиқ кодли (опен соурсе) моделлар жадал ривожланаётган бўлса-да, Anthropic ва OpenAI каби етакчи лабораториялар ҳали ҳам ўз мавқеини мустаҳкам сақлаб қолмоқда. Декагон компанияси раҳбари Жессе Жанг томонидан илгари сурилган янги назарияга кўра, очиқ кодли моделлар ва энг илғор (фронтиер) моделлар аслида рақобатчи эмас, балки бир-бирини тўлдирувчи тизимлардир. Бу эса технология оламидаги иқтисодий мувозанатни бутунлай бошқача тушунишга ёрдам беради. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Бугунги кунда кўплаб компаниялар ўз маҳсулотларини ишлаб чиқишда дастлаб энг қиммат ва кучли моделлардан фойдаланади. Бироқ, маҳсулот етилгач ва функциялар стандартлашгач, улар арзонроқ очиқ кодли муқобилларга ўтишни афзал кўрмоқда. Жессе Жангнинг таъкидлашича, қиммат моделлар янги имкониятларни кашф қилиш учун керак, очиқ кодли моделлар эса тайёр ечимларни оммавий ишлаб чиқаришга жорий этиш учун хизмат қилади.

Токенлар ҳажми ва даромадлар ўртасидаги фарқ

Vercel платформасининг AI гатевай маълумотлари ушбу назарияни қисман тасдиқлайди. Охирги ҳафталарда DeepSeek модели токенлар ҳажми бўйича етакчиликка чиқиб, барча сўровларнинг учдан бир қисмини эгаллади. Шунингдек, Z.ai лабораториясининг ГЛМ-5.2 модели ҳам кучли тўртликка кирди. Аммо умумий харажатлар нуқтаи назаридан қаралганда, Anthropic ҳали ҳам платформадаги барча AI харажатларининг ярмидан кўпига эгалик қилмоқда.

ОпенРоутер статистикаси ҳам шунга ўхшаш ҳолатни кўрсатади. DeepSeek V4 Флаш ҳафтасига 5,3 триллион токен қайта ишлаётган бир пайтда, энг машҳур қиммат модел — Опус 4.8 атиги 2 триллион сўровни бажарган. Бироқ, Опус моделининг ҳар миллион токени V4 Флаш моделидан 23 баравар қимматроқ туради. Бу эса илғор лабораториялар камроқ сўров билан кўпроқ даромад олаётганини англатади.

NVIDIA ва келажакдаги рақобат

Бозордаги вазият NVIDIA компаниясининг Немотрон модели пайдо бўлиши билан янада мураккаблашиши кутилмоқда. NVIDIA ўзининг кенг алоқалари ва моделнинг мослашувчанлиги эвазига тез орада очиқ кодли моделлар орасида етакчига айланиши мумкин. Шунга қарамай, Anthropic каби компаниялар ҳозирча хавотирга ўрин йўқ деб ҳисобламоқда, чунки AI соҳасидаги вазифалар кўлами шунчалик тез кенгаймоқдаки, энг мураккаб амаллар учун ҳамон юқори даражадаги моделлар талаб этилади.

Хулоса қилиб айтганда, AI иқтисодиёти икки қатламли тизимга айланмоқда. Жессе Жанг ибораси билан айтганда: "Илғор лабораториялар кашфиётлар босқичини бошқаради, очиқ кодли моделлар эса ишлаб чиқаришни ўз зиммасига олади". Бу модел ҳозирча барқарор кўринса-да, арзон моделларнинг ақллилик даражаси ошиб бориши билан Anthropic ва бошқа гигантлар ўз стратегияларини қайта кўриб чиқишларига тўғри келиши мумкин.