Стартаплар оламидаги хатолар: 500 дан ортиқ лойиҳа инвестори тажрибаси билан бўлишди

Стартап экотизимида ўн йилдан ортиқ тажрибага эга бўлган Прекурсор Вентурес асосчиси ва бошқарувчи ҳамкори Чарлес Ҳудсон 500 дан ортиқ компанияларга сармоя киритган. У Буилд Моде лойиҳасига берган интервюсида бугунги кунда ёш тадбиркорлар йўл қўяётган энг асосий хатолар ва инвестиция жалб қилишнинг ўзгарган қоидалари ҳақида сўзлаб берди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Ҳудсоннинг таъкидлашича, бозор конъюнктураси кескин ўзгарган ва эндиликда эски "қўлланмалар" иш бермаяпти. Айниқса, сунъий интеллект (AI) соҳасидаги мислсиз ўсиш суръатлари инвесторларнинг талабчанлигини ошириб юборган. Ҳозирда бошқа соҳаларда икки ёки уч баробар ўсиш кўрсатаётган компаниялар ҳам инвесторлар назарида "яхши, лекин аъло эмас" деган баҳони олиши мумкин. Бу эса асосчилардан янада креатив ёндашувни талаб қилмоқда.

Юқори баҳолаш ва "асирлик" хавфи

Кўпгина стартап асосчилари ўз компаниясини имкон қадар юқори баҳолашга (валуатион) интилишади. Бу ОАВ эътиборини тортиш ва бошқа инвесторлар олдида нуфузни ошириш учун фойдали кўринса-да, Ҳудсон буни жиддий хавф деб ҳисоблайди. Унинг сўзларига кўра, жуда юқори баҳолаш асосчини ўз компаниясининг "асирига" айлантириб қўйиши мумкин.

"Сиз катта миқдорда пул жалб қиласиз ва одамларни улкан мақсадларга ишонтирасиз. Инвесторлар пулларини қайтариб олишни эмас, балки сиздан улар берган сармояга арзийдиган нарса қуришингизни кутишади," — дейди Ҳудсон. Шунинг учун ҳам, асосчилар ўз имкониятларини реал баҳолашлари ва келажакдаги 10 йил давомида ким билан ишлашга тайёр эканликларини аниқлаб олишлари зарур.

Инвестор танлашда нималарга эътибор бериш керак?

Сармоя жалб қилиш жараёнида нафақат инвестор сизни, балки сиз ҳам инвесторни танлаётганингизни унутмаслик лозим. Ҳудсон инвесторларнинг кадрлар ёллаш, бозорга чиқиш (GTМ) стратегияси ва бошқа платформалар билан алоқалар борасидаги вадаларини текширишни тавсия қилади. Бунинг учун ушбу инвесторнинг портфелидаги бошқа стартап асосчилари билан суҳбатлашиш энг самарали йўлдир.

Венчур капитали ҳамма бизнес турлари учун ҳам мос келавермайди. Ҳудсоннинг фикрича, венчур сармояси фақат бутун бир фонднинг харажатларини қоплашга қодир бўлган лойиҳаларгагина йўналтирилиши керак. Кўпинча яхши бизнес лойиҳалари венчур миқёсидаги ўсишни таъминлай олмаслиги мумкин ва бу нормал ҳолат.

Ҳозирги вақтда инвесторлар стартапларни нафақат ўтган йилги кўрсаткичлар, балки тарихдаги энг тез ривожланаётган AI компаниялари билан солиштирмоқда. Бу эса стартап оламида рақобатнинг нақадар кучайганини кўрсатади. ixbt.com маълумотига кўра, бундай шароитда фақатгина бозор эҳтиёжларини тўғри англаган ва стратегик ҳамкор танлай олган лойиҳаларгина муваффақият қозониши мумкин.