Хитойда 5730 йил хизмат қиладиган янги авлод ядровий батареяси яратилди
Хитойлик олимлар энергетика соҳасида улкан бурилиш ясаши кутилаётган, углерод-14 изотопи асосида ишлайдиган янги авлод ихчам ядровий батареясини тақдим этди. Ушбу қурилма бир неча минг йиллик хизмат муддатига эга бўли б, узоқ вақт давомида техник хизмат кўрсатиш имконсиз бў лган соҳаларда инқилобий ўзгаришларга сабаб бўлиши мумкин. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Шимоли-гʺрбий педагогика университети тадқиқотчилари Гансу Жулонг Течнологй компанияси билан ҳамкорликда ишлаб чиққан ушбу тизим Қианжиюан Тианшу деб номланди. ixbt.com маълумотига кўра, янги ишланма жамоанинг аввалги лойиҳаларига қараганда анча қувватли, ихчам ва тўлиқ Хитойнинг ўз технологик базасида яратилгани билан ажралиб туради.
Технологиянинг ишлаш принципи ва афзалликлари
Батареянинг ишлаш асоси радиоактив углерод-14 изотопи ва кремний карбиди (СиК) ярим ўтказгичига таянади. Анъанавий радиоизотоп генераторларидан фарқли ўлароқ, бу технология иссиқликни электрга айлантириб ўтирмайди. Бунинг ўрнига бета-нурланиш энергияси тўғридан-тўғри электр токига трансформация қилинади. Ишлаб чиқувчилар бу жараённи қуёш панелларига қиёслашмоқда: фақат бу ерда ёруғли к фотонлари ўрнига углерод-14 парчаланишидан ҳосил бў лган электронлар ў лчамли ярим ўтказгич қатламида ўзгармас ток ҳосил қилади.Қурилманинг техник кўрсаткичлари унинг ўзига хослигини тасдиқлайди. Батареянинг ҳажми бор-йўғри 16,8 куб сантиметрни ташкил этади. У 2,06 В кучланиш ва 0,713 мкА ток кучи билан таъминлаб, максимал 1,13 мкВт қувват беради. Гарчи бу кўрсаткич смартфонларни қувватлантириш учун етарли бў лмаса-да, у ўнлаб йиллар давомида узлуксиз ишлаши керак бў лган махсус датчиклар учун айни муддаодир.
Қўлланиш соҳалари ва истиқболлар
Углерод-14 изотопининг ярим парчаланиш даври тахминан 5730 йилни ташкил этади. Бу дегани, бундай энергия манбалари бир неча асрлар давомида барқарор ишлаш салоҳиятига эга. Олимлар ушбу технологияни қуйидаги йўналишларда қўллашни режалаштирмоқда:- Космик аппаратлар ва сунъий йўлдошлар;
- Автоном датчиклар ва илмий тадқиқот ускуналари;
- Тиббий имплантлар (масалан, кардиостимуляторлар);
- Саноат мониторинг тизимлари;
- Хизмат кўрсатиш имкони бў лмаган олис ҳудудлардаги қурилмалар.
Мутахассисларнинг фикрича, бундай батареялар келажакда инсон аралашувисиз ишлайдиган “ақлли” тизимлар ва узоқ муддатли илмий миссиялар учун асосий қувват манбаига айланиши мумкин. Бу эса энергетика мустақиллиги ва техник хизмат кўрсатиш харажатларини кескин камайтириш имконини беради.
Изоҳлар 0
…