Нефт ва газ саноатида инқилоб: Апплиед Компутинг бутун заводни бошқарувчи AI яратди

Лондоннинг Апплиед Компутинг стартапи нефт, газ ва нефт-кимё саноати учун мўлжалланган Орбитал номли инновацион сунъий интеллект моделини тақдим этди. Мазкур технология мураккаб саноат объектларидаги минглаб датчиклар маълумотларини реал вақт режимида таҳлил қилиб, бутун бошли завод ишини оптималлаштиришга қодир. Лойиҳани ривожлантириш учун муҳандислик гиганти КБР ва Databricks Вентурес бошчилигида 20 миллион доллар сармоя жалб қилинди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Ҳозирги вақтда нефт ва газ корхоналарида ўрнатилган минглаб сенсорлар ҳарорат, босим ва ёпишқоқлик каби кўрсаткичларни тиниmsиз қайд этиб боради. Бироқ, Апплиед Компутинг бош директори Каллум Адаmsоннинг TechCrunch нашрига маълум қилишича, корхоналар мавжуд маълумотларнинг атиги 8 фоизидан самарали фойдаланмоқда. Орбитал модели айнан шу бўшлиқни тўлдириш, яни сенсор кўрсаткичларини муҳандислик ҳужжатлари ва физика-кимё қонуниятлари билан бирлаштириш учун яратилган.

Орбитал моделининг ўзига хослиги ва имкониятлари

ChatGPT каби матнли моделлардан фарқли ўлароқ, Орбитал учта йўналишни: вақтли қаторлар модели, физикага асосланган модел ва тил моделини ўзида мужассам этади. Бу тизимга нафақат носозликларни аниқлаш, балки уларнинг сабабларини сониялар ичида топиш ва таклиф этилаётган ечим заводнинг бошқа қисмларига қандай таъсир қилишини моделлаштириш имконини беради.

Янги технология ёрдамида мутахассислар турли симуляцияларни амалга оширишлари мумкин. Масалан, заводнинг бир қисмидаги ўзгариш бутун тизимга қандай таъсир қилишини текшириш илгари кунлар ёки ҳафталар талаб қилган бўлса, эндиликда бу жараён бир неча сонияда якунланади. Бу эса энергия сарфини камайтириш ва ишлаб чиқариш барқарорлигини таъминлашда муҳим аҳамиятга эга.

• Реал вақт режимида сенсорлар маълумотларини таҳлил қилиш;
• Физик ва кимёвий чекловларни ҳисобга олган ҳолда башорат қилиш;
• Носозликлар сабабини тезкор аниқлаш ва симуляция қилиш;
• Энергия самарадорлигини ошириш ва чиқиндиларни камайтириш.

Апплиед Компутинг ҳозирда бир қанча йирик халқаро энергетика компаниялари билан ҳамкорлик қилмоқда. Хусусан, Ҳиндистоннинг Випро ва АҚШнинг КБР компаниялари Орбитал тизимини ўз платформаларига интеграция қилган. Шунингдек, стартап яқин ҳафталарда Европанинг йирик нефт компанияси билан янги ҳамкорликни эълон қилишни режалаштирмоқда.

Саноатда АспенТеч ва АВEVА каби кучли рақобатчилар мавжуд бўлишига қарамай, Адаmsон ўз компаниясининг устунлигини маълумотлар базасида эмас, балки энг кучли AI тадқиқотчиларини йиға олганида деб билади. Жалб қилинган 20 миллион доллар сармоя компаниянинг халқаро миқёсда кенгайиши, янги муҳандисларни ёллаш ва тадқиқотларни чуқурлаштиришга йўналтирилади. Бу каби технологиялар Ўзбекистон каби нефт-газ саноати иқтисодиётнинг таянчи бўлган мамлакатлар учун ҳам келажакда рақамли трансформация йўлида муҳим намуна бўлиши мумкин.