Tesla иштирокидаги фожиали авария: НТСБ тергови автопилот айбсизлигини исботлади

АҚШ Миллий транспорт хавфсизлиги кенгаши (НТСБ) Техас штатининг Кети шаҳрида юз берган ва инсон ўлимига сабаб бўлган Tesla Model 3 аварияси бўйича дастлабки тергов хулосаларини эълон қилди. Мазкур ҳодиса электромобилларнинг ўз-ўзини бошқариш тизимлари хавфсизлиги борасидаги баҳсларни яна бир бор кун тартибига чиқарган эди. Бироқ олинган маълумотлар фожиага техника эмас, балки инсон омили сабаб бўлганини кўрсатмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Воқеа тафсилотларига кўра, 2026-йилнинг 19-июн куни содир бўлган ҳалокатда Tesla Model 3 автомобили турар жой биносининг ғиштли деворини уриб кирган. Тўқнашув оқибатида уй ичида бўлган аёл киши ҳалок бўлган, 44 ёшли ҳайдовчи эса енгил жароҳатлар билан қутулиб қолган. Дастлабки тахминларда автомобилнинг ФСД (Фулл Сельф-Дривинг) тизими носозлиги ҳақида сўз борган эди.

Телемертрия маълумотлари ва ҳайдовчи хатоси

ixbt.com нашрининг НТСБ ҳисоботига таяниб хабар беришича, авария вақтида Tesla борт компьютери барча ҳаракатларни қайд этиб борган. Маълум бўлишича, тўқнашувдан бир неча сония олдин автомобилда ФСД (Супервисед) режими ёқилган бўлган. Бироқ айнан хавфли бурилиш нуқтасида ҳайдовчи тезланиш педалини (газни) 100 фоизга босган, бу эса тизимнинг автоматик бошқарув функциясини дарҳол бекор қилиб, назоратни инсонга ўтказган.

Электрон маълумотлар шуни кўрсатадики, автомобил Т-симон чорраҳада бурилиши керак бўлган жойда соатига 70 мил (тахминан 113 км/соат) тезликда ҳаракатланишда давом этган. Ҳайдовчи йўлдан чиқиб кетиб, ҳовли майдонини кесиб ўтган ва катта тезликда уй деворига бориб урилган. Бу ҳолатда тизим эмас, балки ҳайдовчининг нотўғри аралашуви ҳалокатли оқибатларга олиб келган деб топилди.

Терговчилар, шунингдек, воқеа содир бўлган вақтдаги об-ҳаво шароитларини ҳам ўрганиб чиқишди. Ҳисоботда қайд этилишича, ўша куни ҳаво очиқ, кўриниш даражаси жуда яхши ва йўл қопламаси қуруқ бўлган. Яни, датчиклар ёки камералар ишлашига халақит берувчи ташқи табиий омиллар мавжуд бўлмаган.

Хавфсизлик тизимларига ишонч масаласи

Ушбу ҳолат Tesla компаниясининг кўп йиллик позициясини тасдиқламоқда: ФСД тизими қанчалик мукаммал бўлмасин, у "назорат остидаги" ёрдамчи восита ҳисобланади ва ҳайдовчи ҳар қандай вазиятда масъулиятни ўз зиммасига олишга тайёр туриши шарт. Ўзбекистон йўлларида ҳам Tesla ва бошқа ақлли электромобиллар сони ортиб бораётган бир пайтда, бундай технологияларга кўр-кўрона ишонмаслик муҳим аҳамиятга эга.

Мазкур тергов натижалари автопилот тизимларига нисбатан билдирилаётган айбловларни камайтириши кутилмоқда. Шунга қарамай, НТСБ якуний хулосани барча техник экспертизалар тугагандан сўнг тақдим этади. Ҳозирча асосий айб тезликни оширган ва бошқарувда хатога йўл қўйган ҳайдовчи зиммасида қолмоқда.