Хитойда литий батареялари учун 11 йиллик солиқ имтиёзлари якунланмоқда

Хитой ҳукумати 2015-йилдан буён амал қилиб келаётган литий батареяларини истеъмол солиғидан озод қилиш сиёсатини расман якунлашга қарор қилди. Ушбу 11 йиллик имтиёзли даврнинг тугаши нафақат аккумулятор ишлаб чиқарувчилари, балки бутун дунё бўйлаб электромобиллар бозорига ҳам ўз таъсирини ўтказиши кутилмоқда. Мазкур қарор глобал автосаноатда нархларнинг шаклланишига бевосита дахлдордир. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, бугунги кунда литий-темир-фосфат (ЛФП) аккумулятор элементларининг ўртача нархи ҳар бир ватт-соат учун 0,36 дан 0,4 юангача, учламчи литий-ионли элементлар эса 0,55 дан 0,6 юангача баҳоланмоқда. Аксарият электромобилларнинг батарея қуввати 55 кВ·соатдан 100 кВ·соатгача, гибрид автомобилларда эса 36 дан 55 кВ·соатгача эканлигини ҳисобга олсак, янги солиқ ставкалари машина нархига сезиларли қўшимча юк бўлади.

Солиқ ставкалари ва нархларнинг ошиши

Янги тартибга кўра, солиқ ставкаси 2 фоиз этиб белгиланса, битта тўлиқ электр қувватли автомобилнинг таннархи 396 юандан 1200 юангача кўтарилади. Агар солиқ ставкаси 4 фоизга етса, бу кўрсаткич 2400 юангача (тахминан 330 доллар) ошиши мумкин. Гибрид моделлар учун эса нарх кўтарилиши 260 дан 1320 юангача бўлган диапазонни ташкил этиши кутилмоқда.

Мутахассисларнинг фикрича, истеъмол солиғи туфайли нархларнинг ошиши автомобил умумий қийматининг 1 фоизидан камроғини ташкил этади. Бу кўрсаткич литий хомашёси нархининг кескин тебранишларига қараганда анча паст бўлса-да, ишлаб чиқарувчилар учун жиддий муаммо туғдириши мумкин. Сабаби, Хитой автомобил бозорида айни пайтда рақобат ўта кучли ва рентабеллик даражаси паст.

Ишлаб чиқарувчилар учун янги босим

Жорий йилнинг январ-май ойларида Хитойда автомобил ишлаб чиқариш рентабеллиги бор-йўғи 1,5 фоизни ташкил этди. Кўплаб компаниялар ҳали ҳам зарар билан ишламоқда. Бундай шароитда таннархнинг бир неча юз юанга ошиши ҳам паст рентабеллик билан курашаётган автогигантлар учун қўшимча молиявий босим ҳисобланади.

Янги солиқ тизими босқичма-босқич жорий этилиши режалаштирилган:

• 2026-йил 1-сентябрдан бошлаб симобсиз батареялар, никел-металл-гидридли ва литий-ионли аккумуляторлар учун 2 фоизлик истеъмол солиғи ундирилади;
• 2027-йил 1-сентябрдан бошлаб эса ушбу солиқ ставкаси 4 фоизга оширилади.

Ушбу ўзгаришлар Ўзбекистон бозорига ҳам таъсир кўрсатиши муқаррар, чунки мамлакатимизга кириб келаётган электромобилларнинг асосий қисми айнан Хитой ҳиссасига тўғри келади. Ишлаб чиқариш харажатларининг ошиши экспорт нархларида ҳам ўз аксини топиши мумкин. Бироқ, технологик жараёнларнинг оптималлашиши ва литий нархининг арзонлашиши ушбу солиқ юкини қисман компенсация қилиши ҳам эҳтимолдан холи эмас.