SpaceX ракетасининг бўлаги 5-август куни Ойга урилиши кутилмоқда

Илон Маск асос солган SpaceX компаниясининг Falcon 9 ракетаси бўлаги кутилмаган траектория бўйлаб ҳаракатланиб, жорий йилнинг 5-август куни Ой юзасига бориб урилиши мумкин. NASA мутахассислари ушбу ҳодисани диққат билан кузатиб бормоқда, чунки бу коинотдаги чиқиндилар билан боғлиқ навбатдаги жиддий ҳолат ҳисобланади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Гап 2025-йил январ ойида Ойга иккита қўниш аппаратини учириш вақтида коинотда қолиб кетган ракетанинг юқори поғонаси (разгон блоки) ҳақида бормоқда. Дастлаб бу бўлакнинг Ой билан тўқнашуви режалаштирилмаган эди, бироқ гравитацион кучлар таъсирида унинг йўналиши ўзгариб кетган. ixbt.com маълумотига кўра, мазкур ҳолатни биринчи бўлиб коинот объектларини кузатиш дастури яратувчиси, астроном Билл Грей аниқлаган.

Ҳозирги ҳисоб-китобларга кўра, оғирлиги тахминан 4 тоннани ташкил этувчи ушбу металл бўлаги сониясига 2 километрдан ортиқ тезликда ҳаракатланмоқда. Астрономлар аввалроқ тўқнашув март ойида юз беришини тахмин қилишган эди, бироқ янгиланган маълумотлар 5-август санасини кўрсатмоқда.

Илмий кузатувлар ва кутилмалар

NASA қошидаги Қуёш тизимини тадқиқ қилиш виртуал институти (ССEРВИ) мутахассислари ушбу воқеани муҳокама қилиш учун махсус йиғилиш ўтказдилар. Олимларнинг фикрича, гарчи бу воқеа тасодифий бўлса-да, у Ой юзасининг ўзгаришини ўрганиш учун ноёб имконият яратиши мумкин. Ой табиий равишда ҳам доимий равишда метеоритлар зарбасига учраб туради.

Тахминларга кўра, ракета бўлаги Ойнинг Ерга кўриниб турадиган қисмининг чекка ҳудудига тушади. Агар зарба натижасида Қуёш нури билан ёритилган улкан чанг булути кўтарилса, уни ҳатто Ердаги кучли телескоплар ёрдамида ҳам кўриш имконияти туғилади. Бироқ NASAнинг метеорларни кузатиш дастури раҳбари Уилям Кук бу эҳтимолга шубҳа билан қарамоқда ва тўқнашувни визуал кузатиш ўта қийин бўлишини таъкидламоқда.

Таъкидлаш жоизки, ушбу ҳодиса Ер сайёраси ёки ундаги аҳоли учун ҳеч қандай хавф туғдирмайди. Коинот бўшлиғидаги бундай ҳодисалар фақатгина коинот чиқиндилари муаммоси тобора долзарблашиб бораётганини англатади. Аввалроқ, тўрт йил муқаддам Лунар Реконнаиссансе Орбитер аппарати Ойда номаълум коинот чиқиндиси урилиши натижасида ҳосил бўлган янги кратерни қайд этган эди.

Ҳозирча SpaceX компанияси ушбу ҳолат юзасидан расмий изоҳ бермади. Одатда Ойга илмий мақсадларда атайлаб қурилмалар урилиши (импакторлар) амалга оширилади, бироқ Falcon 9 бўлагининг қулаши тўлиқ назорат қилиб бўлмайдиган ва режалаштирилмаган жараёндир.