Anthropic муаллифлар билан 1,5 миллиард долларлик тарихий келишувга эришди

Сунъий интеллект соҳасидаги етакчи компаниялардан бири бўлган Anthropic муаллифлик ҳуқуқини бузиш билан боғлиқ йирик суд жараёнига нуқта қўйди. АҚШ федерал судяси компания ва бир гуруҳ нашриётлар ҳамда ёзувчилар ўртасидаги 1,5 миллиард долларлик келишувни расман тасдиқлади. Бу АҚШ муаллифлик ҳуқуқи тарихидаги энг йирик товон пули тўланадиган ҳолат сифатида қайд этилмоқда. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Reuters агентлиги хабар беришига кўра, Калифорния шимолий округи федерал суди судяси Арасели Мартинез-Олгуин душанба куни ушбу келишувни имзолади. Мазкур иш доирасида Anthropic ўзининг сунъий интеллект моделларини ўқитиш учун миллионлаб китобларни ноқонуний юклаб олганликда ва сақлаганликда айбланган эди. Эндиликда компания ҳар бир асар учун тахминан 3000 доллар миқдорида товон пули тўлайди.

Муаллифлик ҳуқуқи ва "ҳалол фойдаланиш" масаласи

Мазкур суд жараёни сунъий интеллект саноати учун ўзига хос бурилиш нуқтаси бўлди. Судя Виллиам Алсуп (ишни аввалроқ кўриб чиққан ва ҳозирда истеъфодаги судя) сунъий интеллект моделларини муаллифлик ҳуқуқи билан ҳимояланган матнлар асосида ўқитишни "ҳалол фойдаланиш" (фаир усе) тамойилига мос келади, деб топди. Бу қарор технология гигантлари учун катта ғалаба сифатида баҳоланмоқда.

Бироқ, Anthropic компаниясининг китобларни қўлга киритиш усули қонунга зид деб топилди. Маълум бўлишича, компания ўз кутубхонасини шакллантиришда нафақат сотиб олинган китоблардан, балки Либрарй Genesis ва Пирате Либрарй Миррор каби қароқчи сайтлардан юклаб олинган материаллардан ҳам фойдаланган. Судя айнан мана шу ҳаракатни ноқонуний деб баҳолади ва компания катта жарималардан қочиш учун даъвогарлар билан келишишга қарор қилди.

Саноат учун оқибатлар ва давом этаётган даъволар

Гарчи Anthropic иши якунига етган бўлса-да, бу бутун сунъий интеллект соҳаси учун якуний ҳуқуқий ечим дегани эмас. Компания келишув йўлини танлагани сабабли, иш апелляция босқичига чиқмади ва бошқа судлар учун мажбурий прецедентга айланмади. Бу эса бошқа судялар ўхшаш ҳолатларда турлича қарорлар чиқариши мумкинлигини англатади.

Ҳозирда муаллифлик ҳуқуқи бўйича бир қатор йирик компанияларга қарши суд жараёнлари давом этмоқда:

• OpenAI ва Microsoft – ChatGPT моделларини ўқитишда ОАВ материалларидан фойдаланганликда айбланмоқда;
• Google – яқиндагина Gemini платформаси бўйича янги жамоавий даъвога дуч келди;
• Meta ва Midjourney – тасвирлар ва матнларни ноқонуний ўзлаштириш бўйича судлашмоқда.

Ўзбекистонлик фойдаланувчилар ва контент яратувчилар учун ҳам бу каби халқаро суд қарорлари муҳим аҳамиятга эга. Глобал миқёсда интеллектуал мулкни ҳимоя қилиш чоралари кучайиши, келажакда сунъий интеллект сервисларининг нархи ва улардан фойдаланиш шартларига бевосита таъсир кўрсатиши мумкин. Anthropic тўлайдиган 1,5 миллиард доллар жами 500 мингга яқин асарни қамраб олиши кутилмоқда.