Сунъий интеллект инқилоби: 2035-йилга бориб маълумотлар марказлари энергияга тўймай қолади

Сунъий интеллект технологияларининг шиддатли ривожланиши глобал энергетика тизимига мисли кўрилмаган босим ўтказмоқда. BloombergНEФ таҳлилий марказининг янги ҳисоботига кўра, 2035-йилга бориб маълумотлар марказларининг электр энергиясига бўлган эҳтиёжи ҳозирги кўрсаткичлардан тўрт бараварга ошиши кутилмоқда. Бу шуни англатадики, яқин ўн йилликда биргина АҚШнинг ўзида ишлаб чиқариладиган жами электр энергиясининг бешдан бир қисми айнан рақамли инфратузилмани сақлаб туришга сарфланади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Экспертларнинг прогнозларига кўра, сунъий интеллект (AI) ҳисоб-китоблари ҳажмининг ўсиши келгуси ўн йилликда маълумотлар марказларининг умумий қувватини 200 гигаваттга етказади. Ушбу қувватнинг деярли ярми нейротармоқларни ўқитиш ва уларнинг ишлашини таъминлашга (инференсе) йўналтирилади. Қизиғи шундаки, ушбу жараёнларнинг асосий қисми АҚШ ҳудудида жамланади — 2033-йилга келиб жаҳондаги барча AI чипларининг 64 фоизи айнан шу мамлакат энергетика тизимидан қувват олади.

Энергетика тизимидаги инқирозли ҳолат

BloombergНEФ таҳлилчилари ўзларининг ўтган йилги прогнозларини сезиларли даражада қайта кўриб чиқишга мажбур бўлишди. Янги ҳисоботда 2035-йил учун энергия истеъмоли прогнози декабрь ойидаги кўрсаткичга нисбатан 83 фоизга оширилган. Бу соҳадаги ўсиш суръатлари ҳатто энг дадил таҳлиллардан ҳам ўзиб кетаётганини кўрсатади. ЭPRИ ва С&П каби нуфузли ташкилотлар ҳам ўз прогнозларини бир неча бор юқорига қараб ўзгартиришди.

Маълумотлар марказларининг бундай ўсиши аллақачон зўриқиш билан ишлаётган электр тармоқлари учун жиддий синов бўлади. Масалан, Виржиниядан Иллинойсгача бўлган ҳудудни қамраб олувчи ПЖМ Интерконнектион тизимида ишлаб чиқариладиган энергиянинг 34 фоизи фақат маълумотлар марказларига йўналтирилиши кутилмоқда. Техас штатининг катта қисмини таъминловчи ЭРКОТ тизимида эса бу кўрсаткич 22 фоизни ташкил этади.

Нархларнинг ошиши ва инфратузилма чекловлари

Талаб ва таклиф ўртасидаги номутаносиблик аллақачон иқтисодий оқибатларга олиб келмоқда. Ўтган йил давомида айрим минтақаларда электр энергияси нархи 76 фоизга кўтарилган. ПЖМ каби йирик тармоқ операторлари янги фойдаланувчиларни улашда қийинчиликларга дуч келмоқда. Ҳатто Американ Электрик Повер каби йирик коммунал хизмат кўрсатувчи компаниялар тизимдаги оғир вазият туфайли умумий тармоқдан чиқиб кетиш билан таҳдид қилмоқда.

Глобал миқёсда қараганда, сунъий интеллектга асосланган маълумотлар марказларининг кенгайиши бутун дунё бўйлаб 1 935 тераватт-соат янги энергия талабини келтириб чиқаради. Таққослаш учун, бу деярли бутун Ҳиндистон давлатининг бир йиллик умумий истеъмолига тенг кўрсаткичдир. Ўзбекистон каби рақамлаштириш жараёни фаол кетаётган мамлакатлар учун ҳам ушбу глобал тенденция келажакда энергия самарадорлиги ва яшил энергетикага ўтиш нақадар муҳимлигини кўрсатмоқда.