Болалар учун ижтимоий тармоқлар тақиқланмоқда: Дунё бўйлаб янги чекловлар тўлқини
Сўнгги ойларда дунёнинг кўплаб ривожланган мамлакатлари вояга етмаган болалар ва ўсмирларнинг ижтимоий тармоқлардан фойдаланишини чеклаш бўйича қатъий чоралар кўришни бошлади. Ушбу ташаббуслар ёш авлодни кибербуллинг, рақамли қарамлик, руҳий саломатлик муаммолари ва интернетдаги турли хавф-хатарлардан ҳимоя қилиш мақсадида илгари сурилмоқда. Австралия бу борада кашфиётчи бўлиб, дунёда биринчи бўлиб тегишли қонунни қабул қилди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.
Австралия ҳукумати 2025-йил охиридан бошлаб 16 ёшга тўлмаган болалар учун ижтимоий тармоқлардан фойдаланишни расман тақиқлади. Мазкур чеклов Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, Х, YouTube, Reddit, Twitch ва Кикк каби платформаларни қамраб олади. Шуниси эътиборлики, WhatsApp ва YouTube Кидс хизматлари ушбу рўйхатга киритилмаган. Қонун талабларини бузган технологик компаниялар 34,4 миллион АҚШ долларигача жаримага тортилиши мумкин.
Европа ва Шимолий Америка давлатларининг режалари
Франция ҳам яқинда шунга ўхшаш чораларни эълон қилиб, ижтимоий тармоқлар борасидаги назоратни кучайтираётган давлатлар сафига қўшилди. Австрия ҳукумати эса жорий йилнинг март ойи охирида 14 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқларни тақиқлаш ниятида эканини билдирди. Ҳозирда ушбу қонун лойиҳаси устида иш олиб борилмоқда ва июн ойига қадар якунланиши кутилмоқда.Канада ҳукумати июн ойи бошида рақамли хавфсизлик тўғрисидаги қонун лойиҳасини тақдим этди. Унга кўра, 16 ёшдан кичик бўлганлар учун ижтимоий тармоқлар ёпилиши мумкин. Бироқ, агар технологик гигантлар ёш фойдаланувчиларни ҳимоя қилиш бўйича самарали ички сиёсатга эга эканлигини исботлай олса, ушбу тақиқдан мустасно бўлиши мумкин. Дания ҳам бу борада ортда қолмаяпти: мамлакат парламенти 15 ёшгача бўлган болалар учун платформаларни чеклашни қўллаб-қувватламоқда.
Ижтимоий тармоқлар фойдаланувчиларнинг ёшини аниқлашда шунчаки сўровнома билан чекланиб қолмаслиги керак. Австралия ва бошқа давлатлар платформалардан бир неча босқичли текшириш усулларини жорий этишни талаб қилмоқда. Бу эса ўз навбатида шахсий маълумотлар дахлсизлиги ва ҳукуматнинг рақамли ҳаётга ҳаддан ташқари аралашуви борасида баҳсларга сабаб бўлмоқда.
Танқидлар ва кутилаётган натижалар
Амнестй Теч каби ташкилотлар ва айрим экспертлар бундай тақиқларнинг самарасиз эканлигини таъкидламоқда. Уларнинг фикрича, чекловлар ёш авлоднинг реал ҳаёт тарзи ва замонавий технологияларга бўлган эҳтиёжини инобатга олмайди. Шунга қарамай, кўплаб давлатлар болаларнинг руҳий саломатлигини биринчи ўринга қўйган ҳолда қонунчиликни қатъийлаштиришда давом этмоқда.- Австралия: 16 ёшгача тақиқ (жарималар билан);
- Австрия: 14 ёшгача чеклов;
- Канада: 16 ёшгача рақамли хавфсизлик қонуни;
- Дания: 15 ёшгача фойдаланишни чеклаш.
Изоҳлар 0
…