АҚШда Кронос ММР микроядро реактори лойиҳасининг муҳим босқичи якунланди

АҚШнинг НАНО Нуклеар Энергй компанияси энергетика соҳасида инқилобий қадам ҳисобланган Кронос ММР микроядро реакторини яратиш йўлида муҳим муваффақиятга эришди. Компания Фортил муҳандислик фирмаси билан ҳамкорликда қурилманинг энг муҳим қисмларидан бири — ядро ёқилғисини сақлаш ва бошқариш тизимини лойиҳалашнинг концептуал босқичини якунлади. Бу янгилик кичик ҳажмли атом энергетикасини тижоратлаштириш сари ташланган жиддий қадамдир. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Мазкур тизим реакторнинг бутун ишлаш даври давомида ядро ёқилғисини хавфсиз ташиш, сақлаш ва юклаш жараёнлари учун жавобгар ҳисобланади. ixbt.com маълумотига кўра, лойиҳа устида механика, автоматлаштириш, тизимли муҳандислик, радиациядан ҳимоя ва ядро хавфсизлиги бўйича мутахассислардан иборат кўп тармоқли гуруҳ иш олиб борган. Концептуал босқичда тизимнинг умумий архитектураси белгилаб олинди ва бошқа компонентлар билан ўзаро алоқаси мувофиқлаштирилди.

Хавфсизлик ва технологик устунлик

Кронос ММР — бу юқори ҳароратли, газ билан совутиладиган стационар микрорреактор бўлиб, у атмосферага минимал даражада карбонат ангидрид чиқариши билан ажралиб туради. Бундай технологиялар айниқса узоқ ҳудудларни, саноат объектларини ва ҳарбий базаларни барқарор энергия билан таъминлашда қўл келади. Тизимнинг янги босқичга ўтиши муҳандисларга энди конструкцияни батафсил ишлаб чиқиш ва ускуналар характеристикасини аниқлаштириш имконини беради.

НАНО Нуклеар Энергй фақатгина ушбу лойиҳа билан чекланиб қолмаяпти. Компания портфелида кўчма микрорреактор ҳисобланган Зеус ва коинотни тадқиқ қилиш учун мўлжалланган Локи ММР лойиҳалари ҳам мавжуд. Бу каби ишланмалар келажакда нафақат Ерда, балки коинот миссияларида ҳам автоном энергия манбаларига бўлган эҳтиёжни қондириши кутилмоқда.

Лицензиялаш ва келажак режалари

Ҳозирда компания АҚШда зарур лицензияларни олиш жараёнидан ўтмоқда. Жорий йилнинг бошида АҚШ Ядровий тартибга солиш комиссияси (НРК) Иллинойс университети ҳудудида биринчи Кронос ММР реакторини қуриш бўйича аризани кўриб чиқиш учун қабул қилди. Бу академик муҳитда янги технологияни синовдан ўтказиш учун катта имконият яратади.

Агар барча келишув жараёнлари кутилганидек, кечикишларсиз давом этса, демонстрацион реакторнинг қурилиш ишлари 2027-йилнинг иккинчи ярмида бошланиши режалаштирилган. Бу Ўзбекистон каби энергетика хавфсизлигига интилаётган давлатлар учун ҳам қизиқарли тажриба бўлиши мумкин, чунки кичик модулли реакторлар йирик AESларга қараганда тезроқ ва камроқ харажат билан барпо этилади.

Ядро энергетикасининг бундай ихчам кўринишга келиши келажакда глобал иқлим ўзгаришига қарши курашда ва барқарор яшил иқтисодиётга ўтишда ҳал қилувчи рол ўйнаши шубҳасиз. АҚШдаги ушбу лойиҳа муваффақияти бутун дунёда микрорреакторлар бозорининг шаклланишига туртки беради.