Robinhood Й Комбинатор стартапларига инвестиция қилиш имконини берувчи фондни ишга туширмоқда

АҚШнинг машҳур Robinhood инвестиция платформаси ҳар қандай оддий инвесторга дунёга танилган Й Комбинатор акселераторининг стартапларига маблағ киритиш имконини берувчи янги молиявий воситани тақдим этди. Reuters агентлиги тарқатган маълумотларга кўра, Robinhood Вентуре Фунд ИИ (РВИИ) деб номланган фонд жорий йилнинг 13-август куни оммавий савдога чиқарилиши кутилмоқда ва унинг бошланғич нархи бир акция учун 25 долларни ташкил этади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Янги фонд Й Комбинатор дастурларида қатнашган ёки ҳозирда қатнашаётган асосчиларнинг стартапларига сармоя киритиш орқали 200 миллион долларгача маблағ йиғишни режалаштирган. Бироқ бунинг учун мазкур стартаплар ўз акцияларини сотишга розилик бериши керак бўлади. Оддий чакана инвесторлар ушбу фонд акцияларини харид қилишлари мумкин бўлса-да, улар стартапларнинг ўзида бевосита улушга эга бўлмайдилар.

Фонд фаолияти ва комиссия тўловлари

Инвесторлар фонд акцияларини эркин савдо қилишлари мумкин, аммо Й Комбинатор компаниялари йирик муваффақиятларга эришган тақдирда қанча фойда олиши ҳозирча номаълумлигича қолмоқда. Фонд венчур бозорида одатий бўлган 2/20 комиссия тизимини қўллашни ният қилган. Компаниянинг билдиришича, Robinhood'га тегишли бўлинма соф даромаднинг 2 фоизи миқдорида бошқарув тўлови ва қўшимча харажатларни йиғиб, жами комиссияни 4 фоиздан бироз оширади.

Шунингдек, фонд Robinhood бўлинмасига даромаддан 20 фоиз миқдорида «карриед интерест» (каррй) тўлайди. Яни, агар Й Комбинатор компаниялари фондга даромад келтирадиган даражада муваффақиятли чиқиш қилса, ушбу бўлинма натижавий фойданинг бешдан бир қисмини олади. Шу билан бирга, одатдаги венчур фондларидан фарқли ўлароқ, РВИИ қолдиқ фойдани инвесторларга қайтариш бўйича аниқ муддатга эга эмас ва одатда 10 йил давом этадиган муддат бу ерда кўзда тутилмаган.

Олдинги тажрибалар ва хатарлар

Фонд нақд пул шаклида мунтазам дивидендлар тарқатишни вада қилмайди, шу сабабли инвесторлар асосан фонд акциялари нархининг ўсишидан келадиган даромадга таяниб қолишади. ixbt.com маълумотига кўра, Databricks, Меркор ва OpenAI каби йирик хусусий компаниялар акцияларини сотиб олиш учун тузилган Robinhood Вентурес Фунд И (NYSE: РВИ) фонди ҳам ўзининг 21 долларлик IPO нархидан юқорироқда савдо қилиниб келмоқда. Бироқ хатарлар ҳам йўқ эмас: май ойида 56 доллардан ошган РВИ акциялари ҳозирда 28 доллар атрофида баҳоланмоқда.

Robinhood бунгача ҳам қимматли хусусий компаниялар номини молиявий маҳсулотлар билан боғлашга уринишлари ортидан танқидларга учраган эди. Масалан, 2025-йилда компания OpenAI ва SpaceX токенизация қилинган акциялари сифатида тақдим этилган крипто активларни сотган, OpenAI эса бунга қарши чиқиб, компания фаолиятида иштирок этмагани ва токенлар ҳеч қандай ҳақиқий улушни англатмаслигини маълум қилганди.

Бироқ янги РВИИ фонди ўша крипто маҳсулотидан фарқли ўлароқ, махсус мақсадли транспорт воситасига ўхшаб ишлайди ва ҳақиқий акцияларни сотиб олади. Бу эса Й Комбинатор нуфузига таяниб сармоя киритишни хоҳловчилар учун Силикон водийси услубидаги навбатдаги молиявий қадам бўлиши кутилмоқда.