Хитой армиясида робот-аскарлар пайдо бўлиши мумкин (видео)

Жанг майдонида инсон ўрнига роботлар ҳаракатланадиган давр яқинлашяптими? Хитой мудофаа саноати ҳарбий соҳада инсонсимон роботлардан фойдаланиш имкониятларини ўрганмоқда. Пекинда бундай технологияларни турли йўналишларда синовдан ўтказиш бўйича ишлар олиб борилаётгани айтилмоқда.

Reuters маълумотларига кўра, Хитой инсонсимон роботларни мудофаа соҳасига интеграция қилиш устида ишламоқда.

Бу технологиялар ҳозирча оммавий тарзда жанг майдонига чиқарилгани ҳақида гап йўқ. Аммо роботларнинг ҳарбий мақсадларда қўлланиши бўйича тажрибалар келажакда қуролли кучлар қандай кўриниш олиши ҳақида жиддий саволларни ўртага чиқармоқда.

1. Хитой нима устида ишламоқда?

Инсонсимон роботлар одатда одам танаси тузилишига яқин шаклда ишлаб чиқилади. Уларнинг асосий устунлиги — инсон учун мўлжалланган муҳитда ҳаракатланиш ва турли вазифаларни бажариш имконияти.

Хитой эса ушбу технологияларни ҳарбий соҳада қўллаш имкониятларини ўрганмоқда.

Бундай роботлар назарий жиҳатдан:

• мураккаб ҳудудларда ҳаракатланиш;

• инсон учун хавфли вазифаларни бажариш;

• логистика ва юк ташиш;

• разведка ва кузатув;

• ҳарбий объектларда ёрдамчи вазифаларни бажариш

каби йўналишларда ишлатилиши мумкин.

2. Нега айнан инсонсимон роботлар?

Инсонсимон роботларнинг асосий ғояси — одамлар фойдаланадиган муҳитга мослашиш.

Зинапоя, эшик, тор йўлак ёки турли тўсиқлар мавжуд бўлган жойларда инсонсимон конструкция роботга муайян устунлик бериши мумкин.

Шу сабабли ҳарбийлар учун бундай машиналарнинг имкониятларини ўрганиш технология пойгасининг янги босқичи сифатида қаралмоқда.

Келажакда ҳарбий технологияларда асосий рақобат нафақат қуроллар, балки уларни бошқарадиган сунъий интеллект ва роботлаштирилган тизимлар ўртасида ҳам кечиши мумкин.

3. Роботлар аскарларнинг ўрнини босадими?

Ҳозирча бундай хулоса қилишга эрта.

Инсонсимон роботларни ҳарбий мақсадларда синаш уларнинг тўлиқ ҳарбий хизматчи ўрнини босишини англатмайди.

Технология олдида ҳали кўплаб муаммолар бор:

• автоном ҳаракатнинг ишончлилиги;

• батарея қуввати ва ишлаш вақти;

• мураккаб шароитда қарор қабул қилиш;

• алоқа узилганда бошқарув;

• хавфсизлик ва инсон назорати;

• юқори харажат.

Шунинг учун яқин истиқболда роботларни инсон аскарларининг тўлиқ ўрнини босувчи восита сифатида кўришдан кўра, уларни ёрдамчи технология сифатида тасаввур қилиш реалроқ.

4. Энг катта ўзгариш сунъий интеллект билан боғлиқ

Инсонсимон роботнинг ташқи кўриниши эмас, унинг қарор қабул қилиш қобилияти ҳарбий соҳада энг муҳим масалалардан бири бўлади.

Агар робот сунъий интеллект асосида атроф-муҳитни таҳлил қила олса, объектларни ажратса ва мураккаб шароитда ҳаракатланса, унинг амалий қиймати сезиларли даражада ошади.

Шу билан бирга, ҳар қандай автоном ҳарбий тизим инсон назорати, хавфсизлик ва халқаро гуманитар ҳуқуқ билан боғлиқ жиддий саволларни ҳам келтириб чиқаради.

5. Қуролланган роботлар ҳақиқатан ҳам майдонга чиқадими?

Мана шу савол келажакдаги энг катта баҳслардан бири бўлиши мумкин.

Инсонсимон роботларни ҳарбий мақсадларда қўллаш бўйича тажрибаларнинг ўзи уларнинг қуроллантирилган ҳолда жангларда иштирок этишини англатмайди.

Аммо технология ривожланган сари бундай сценарий назарий жиҳатдан муҳокама қилиниши табиий.

Агар келажакда роботлар қуролли кучлар таркибида кенг қўлланила бошласа, бу нафақат ҳарбий тактикани, балки давлатлар ўртасидаги кучлар нисбатини ҳам ўзгартириши мумкин.

6. Хитой технология пойгасида яна бир қадам ташлаяптими?

Хитой сўнгги йилларда робототехника ва сунъий интеллект соҳаларига катта эътибор қаратмоқда. Ҳарбий соҳада инсонсимон роботларнинг имкониятларини ўрганиш эса ушбу технологияларнинг қўлланиш доираси тобора кенгайиб бораётганини кўрсатади.

Бироқ ҳозирги босқичда энг тўғри хулоса — Хитой робот-аскарларни жанг майдонига чиқарди, деган фикр эмас.

Аксинча, Пекин келажак ҳарбий технологияларида инсонсимон роботлар қандай вазифани бажариши мумкинлигини ўрганмоқда.

Хулоса: жанг майдонида инсон ўрни ўзгарадими?

Хитойнинг инсонсимон роботларни ҳарбий соҳада синашга қизиқиши келажак урушлари қандай бўлиши ҳақидаги тасаввурларни ўзгартириши мумкин.

Бугун роботлар асосан тажриба ва технология синови босқичида бўлса, эртага улар логистика, разведка ёки бошқа ҳарбий вазифаларда кенгроқ қўлланиши эҳтимолдан холи эмас.

Қуролланган робот-аскарлар эса ҳозирча келажак сценарийси. Аммо Хитойнинг бу йўналишдаги ишлари бир саволни тобора долзарб қилмоқда: жанг майдонида инсон ва машина ўртасидаги чегара қачон ўзгаради?