Hayabusa2 космик аппарати астероимгача бўлган масофани лазер ёрдамида ўлчади

Япония аэрокосмик тадқиқотлар агентлигининг Hayabusa2 зонди коинотни ўрганиш тарихида илк бор парвоз пайтида астероидгача бўлган масофани лазер ёрдамида муваффақиятли ўлчади. ixbt.com нашрининг хабар беришича, ушбу мураккаб илмий тажриба кенгайтирилган миссиянинг биринчи манзили бўлган Торифунė астероиди яқинида амалга оширилган. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Жорий йилнинг 5-июль санасида ўтказилган ноёб операция давомида аппарат бортидаги ЛАЛТ (Ласер Алтиметер) деб номланган лазер баландлик ўлчагичидан фойдаланилди. Лазер нури зонд астероидга максимал даражада яқинлашган пайтда, аниқроғи, ундан 20 ва 15 километр масофада бўлган вақтда икки марта муваффақиятли ишга туширилди.

Тажрибанинг мураккаблиги ва техник тафсилотлар

Мазкур ўлчаш амалиёти ўта юқори даражадаги мураккаблиги билан ажралиб турди. Космик аппаратнинг ҳаракатланиш тезлиги сониясига 5,3 километрни ташкил этгани боис, жуда тор лазер нури Торифунė сиртининг бор-йўғи 30 ва 23 метрлик кичик қисмигагина аниқ тушиши талаб этилди.

Муваффақиятга эришиш учун миссия мутахассислари олдиндан траекторияни ўта аниқлик билан ҳисоб-китоб қилишди. Шунингдек, аппаратнинг фазовий йўналишини қатъий назорат қилиш ҳамда фойдали сигнални фон шовқинларидан ажратиб олиш учун асбобларни махсус созлаш ишларини бажаришга тўғри келди.

ЛАЛТ қурилмасининг имкониятлари

Аслида ЛАЛТ мосламаси Hayabusa2 зондига аввалроқ Рюгу астероидининг релефини ўрганиш ва навигация вазифаларини бажариш учун хизмат қилган эди. У масофани аниқлашдан ташқари, осмон жисмининг сирт зичлиги, говаклилиги, нурни қайтариш хусусияти ҳамда атрофидаги чанг миқдори ҳақида ҳам муҳим маълумотларни йиғиш имконини беради.

Коинотда обектларнинг ҳақиқий кўлами ва масштабини аниқлашда бундай лазер ёрдамидаги ўлчовлар муҳим аҳамият касб этади. Уларни миссиянинг турли босқичларида такрорлаб, аппарат ҳаракати ҳақидаги маълумотлар билан бирлаштирганда, астероиднинг фазодаги ўрни ва ҳаракат траекториясини янада аниқроқ топиш мумкин бўлади.

Планетар хавфсизликдаги ўрни

Олинган натижалар нафақат илмий тадқиқотлар, балки сайёрамиз хавфсизлигини таъминлаш учун ҳам долзарбдир. Астероид орбитасининг аниқ параметрларини билиш Ерга хавф солиши мумкин бўлган яқин атрофдаги осмон жисмларининг келгусидаги ҳаракат йўналишларини олдиндан баҳолаш имконини беради.

Айни пайтда Hayabusa2 лойиҳаси гуруҳи амалга оширилган тажриба натижаларини чуқур таҳлил қилмоқда. Хусусан, олимлар лазер импульси Торифунė сиртининг айнан қайси нуқтасига текканини аниқлаш устида иш олиб бормоқдалар.