Mashinani jarima maydonchasidan olish osonlashadi: yangi elektron tizim ishga tushadi

Avtomobili jarima maydonchasiga olib qo‘yilgan haydovchilar uchun yangi tartib joriy etilmoqda. Endi transport vositasini jarima maydonchasidan chiqarish jarayoni qog‘ozbozlik va ortiqcha borib-kelishlarni kamaytirish maqsadida elektron shaklga o‘tkaziladi.

Eng muhim yangilik — haydovchi har bir holatda Yo‘l harakati xavfsizligi xizmatiga shaxsan borib, qog‘oz ruxsatnoma olishga majbur bo‘lmaydi. Transportni chiqarishga ruxsatnoma elektron shaklda rasmiylashtirilib, QR-kod bilan tasdiqlanadi.

Biroq bu imkoniyat hozirdan butun O‘zbekiston bo‘yicha emas. Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 22 sentyabrdagi 508-son qaroriga ko‘ra, yangi tartib 1 oktyabrdan Toshkent shahrida tajriba tariqasida joriy etiladi.

Endi jarayon qanday ishlaydi?

Yangi tizim «Jarima maydonchasi» moduli orqali ishlaydi. Unda ushlangan va vaqtincha saqlash joyiga olib kelingan transport vositalari haqida yagona elektron hisob yuritiladi.

Transportni jarima maydonchasidan chiqarishga asos bo‘lgan holatlar bartaraf etilgandan keyin elektron ruxsatnoma rasmiylashtiriladi.

Ruxsatnoma:

• mas’ul mansabdor shaxs tomonidan elektron tarzda rasmiylashtiriladi;

• QR-kod bilan tasdiqlanadi;

• haydovchiga elektron shaklda yuboriladi;

• saqlab turish xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxsga ham elektron tarzda taqdim etiladi;

• haydovchining telefon raqamiga SMS-xabar yuboriladi.

Shu bilan birga, «Jarima maydonchasi» moduli orqali rasmiylashtirilmagan ruxsatnoma asosida transport vositasini chiqarishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Barcha to‘lovlarni elektron tarzda amalga oshirish mumkin

Yangi tizimning yana bir muhim jihati — transportni jarima maydonchasidan olib chiqish bilan bog‘liq to‘lovlarni elektron shaklda amalga oshirish imkoniyati.

Bular qatoriga huquqbuzarlik uchun jarimalar, transport vositasining jarima maydonchasida saqlangani uchun to‘lovlar va qonunchilikda belgilangan boshqa majburiy to‘lovlar kiradi.

Ya’ni tizimning maqsadi faqat elektron ruxsatnoma berish emas, balki transport vositasini ushlab turishdan tortib, uni chiqarishgacha bo‘lgan jarayonni raqamlashtirishdan iborat.

YAIDXP orqali ham elektron ruxsatnoma shakllantiriladi

Qarorda ushlangan transport vositasini jarima maydonchasidan olib chiqish uchun QR-kod bilan tasdiqlangan elektron ruxsatnomani Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — YAIDXP orqali shakllantirish va saqlash xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslarga elektron tarzda taqdim etish mexanizmi ham belgilangan.

Bu haydovchilar uchun eng katta o‘zgarishlardan biri bo‘ladi. Chunki zarur jarayonlarning bir qismi masofadan turib amalga oshiriladi.

Tizim faqat avtomobilni chiqarish bilan cheklanmaydi

«Jarima maydonchasi» modulida ushlangan, jarima maydonchasiga joylashtirilgan va olib chiqishga ruxsat berilgan transport vositalarining yagona elektron ro‘yxati shakllantiriladi.

Shuningdek, jarima maydonchasida xizmat ko‘rsatuvchi yuridik shaxslarning axborot tizimlari ham ushbu modulga integratsiya qilinadi. Ularning pul aylanmasi haqidagi ma’lumotlar esa avtomatik tarzda soliq organlariga yuboriladi.

Bu jarima maydonchalaridagi hisob-kitob va nazorat jarayonlarini ham raqamlashtirishga qaratilgan.

Avtomobil qancha vaqt saqlansa, keyin nima bo‘ladi?

Yangi tartibda jarima maydonchasida uzoq vaqt qolib ketgan avtomobillar masalasi ham nazarda tutilgan.

Jumladan, jarima maydonchasida olti oydan ortiq saqlangan transport vositalari talab qilib olinmagan transport vositalari reyestriga kiritiladi.

Bu esa jarima maydonlarida yillar davomida egasini kutib yotgan transport vositalarini hisobga olish va ular bo‘yicha alohida tartib o‘rnatishga xizmat qiladi.

Yana bir muhim yangilik: avtomobilni jarima maydonchasiga olib kelish ham elektron hisobga olinadi

Yangi tizim transport vositasini faqat chiqarish jarayonini emas, uni jarima maydonchasiga joylashtirishni ham qamrab oladi.

Vakolatli davlat organi transport vositasini jarima maydonchasiga joylashtirish haqida qaror qabul qilganda, bu haqda tegishli organlar va xizmat ko‘rsatuvchi yuridik shaxslarga «Jarima maydonchasi» moduli orqali xabar beriladi.

Transport vositasini boshqarishdan chetlashtirish nazarda tutilgan huquqbuzarliklarda esa avtomobilni jarima maydonchasiga olib borish maxsus texnika — evakuator yoki manipulyator yordamida amalga oshirilishi belgilangan.

Bu tartib qachondan kuchga kiradi?

Vazirlar Mahkamasining 508-son qarori 2026 yil 22 sentyabrda qabul qilingan. Unga muvofiq, yangi elektron tizim 2026 yil 1 oktyabrdan Toshkent shahrida tajriba tariqasida ishlay boshlaydi.

Shuning uchun ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi mashinasini jarima maydonchasidan olish uchun YHXXga borish shart emas» degan xabarni hozircha butun O‘zbekiston hududiga tatbiq etiladigan umumiy qoida sifatida tushunish to‘g‘ri emas.

Hozirgi qaror aynan Toshkent shahridagi tajriba tartibini belgilaydi.

Haydovchilar uchun asosiy xulosa

Yangi elektron tizim jarima maydonchasiga tushib qolgan avtomobil egasi uchun muhim o‘zgarishni anglatadi: transportni chiqarishga ruxsat berish, QR-kodli elektron hujjatni yuborish va tegishli to‘lovlarni amalga oshirish kabi jarayonlar raqamlashtiriladi.

Eng muhimi, yangi tartib 2026 yil 1 oktyabrdan Toshkent shahrida tajriba tariqasida amal qiladi. Keyinchalik ushbu mexanizmning natijalariga qarab uni qo‘llash doirasi kengaytirilishi mumkin. Hozircha esa haydovchilar yangi tartibni Toshkent shahri uchun belgilangan raqamlashtirish tajribasi sifatida qabul qilishi kerak.