AQSH prezidenti Donald Tramp Erondagi ruhoniylar boshqaruvi almashishi mumkinligini “ro‘y berishi mumkin bo‘lgan ishlarning eng yaxshisi” deya baholadi va shu bilan Tehronda hokimiyat o‘zgarishi g‘oyasiga ijobiy munosabatini ochiq bildirdi. U bu fikrni Fort-Breggeda jurnalistlar savollariga javob berar ekan aytgani xabar qilinmoqda.
Trampning so‘zlariga ko‘ra, “47 yil” davomida faqat gap bo‘lgan, shu vaqt ichida esa “juda ko‘p odam yo‘qotilgan”. U Eron rahbarligiga kim kelishi kerakligi haqida aniq nom aytmadi, ammo bu vazifani egallashi mumkin bo‘lgan “odamlar bor” ekanini ishora qildi.
Shu paytda Vashington Tehronga bosimni oshirish maqsadida Yaqin Sharqqa ikkinchi aviatashuvchini ham yo‘llayotgani haqida xabarlar tarqaldi. Gap AQSHning eng zamonaviy kemalaridan biri sanaladigan USS Gerald R. Ford haqida ketmoqda — u mintaqaga “juda qisqa muddatda” yetib borishi aytilmoqda.
Oq uy pozitsiyasidagi asosiy nuqta — yadroviy kelishuv. AQSH Erondan uran boyitishni to‘xtatishni talab qilayotgani qayd etilgan. Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu esa har qanday kelishuv faqat boyitishni to‘xtatish bilan cheklanmasligi, yadroviy infratuzilmani ham “buzib tashlash” darajasida qat’iy bo‘lishi kerakligini ta’kidlamoqda; shuningdek, Tehronning ballistik raketalar dasturi va Hamas hamda “Hizbulloh” kabi guruhlarga ko‘magi qisqarishi masalalari ham kun tartibida ekani tilga olinmoqda.
Eron esa sanksiyalar yengillatilishi evaziga yadroviy dasturni cheklashga tayyorligini bildirib kelayotgani, biroq “ortiqcha talablar”ga yon bermaslik haqida ogohlantirgani haqida ham ma’lumotlar bor.
Qisqasi, vaziyat ikki yo‘lli bosimga o‘xshayapti: bir tomonda — “kelishuv bo‘lmasa, harbiy variant ham bor” degan signal, ikkinchi tomonda — “muzokarani davom ettiramiz” degan chaqiriq.
Eng qizig‘i — bu o‘yinda har bir bayonot ham diplomatiyaga, ham kuch ishorasiga bir vaqtda xizmat qilyapti. Siyosatda shunday: bitta gap bilan ham stolga taklif qilasan, ham stolni tepib yuborishga tayyorligingni ko‘rsatasan.
