Foto: RIA Novosti
Vazni me’yordan ortiq yoki semizlikka chalingan bolalar matematika fanidan ko‘proq qiynalishi mumkin. RIA Novosti xabar berishicha, mutaxassislar 1,5 ming nafar o‘rta maktab o‘quvchilarining ma’lumotlarini tahlil qilib, vazni me’yorda bo‘lgan tengdoshlariga nisbatan ortiqcha vaznli bolalarda matematika baholari pastroq chiqishini qayd etgan.
Bu masala Rossiya Fanlar akademiyasi qoshidagi «Hayot haqidagi fanlar» ilmiy kengashi yig‘ilishida ham tilga olingan. U yerda ortiqcha vaznli bolalarda ichak–miya o‘rtasidagi bog‘liqlik (ya’ni organizmdagi mikroflora va asab tizimi o‘rtasidagi aloqa) boshidanoq noto‘g‘ri shakllanishi mumkinligi aytilgan.
Rossiya sog‘liqni saqlash tizimida profilaktik tibbiyot yo‘nalishida faoliyat yurituvchi bosh bolalar mutaxassisi, Leyla Namazova-Baranovaning ta’kidlashicha, to‘yib ovqatlanmaydigan bolalarda bu kabi ta’sirlar kamroq namoyon bo‘lishi mumkin. Ya’ni gap faqat “ko‘p yeyapti — kam o‘qiydi” degan sodda xulosada emas: organizmdagi ichki tizimlar qanday ishlayotgani ham katta ahamiyatga ega.
Olimlar miya morfometriyasini ham ko‘rib chiqib, ortiqcha vaznli bolalarda oq modda hajmi kulrang modda hisobiga sezilarli oshganini qayd etgan. Mutaxassislar buni alohida, jiddiy ilmiy muammo sifatida baholamoqda.
Eng muhimi, ekspertlar olinayotgan ma’lumotlar kelajakda o‘sib kelayotgan avlod salomatligi mamlakatning intellektual salohiyatiga ham ta’sir qilib qo‘yishi mumkinligini “signal” sifatida ko‘rsatyapti.
Albatta, bu tadqiqot “sabab–oqibat”ni bir zarbda isbotladi, degani emas: bahoga uyqu, stress, harakat, ovqatlanish madaniyati, oilaviy muhit ham ta’sir qiladi. Lekin signal juda ravshan: bolaning to‘g‘ri ovqatlanishi va faolligi — faqat tashqi ko‘rinish emas, balki miya ishi va o‘qishdagi natija uchun ham investitsiya. Qisqasi, “baho”ni ko‘tarish uchun ba’zan kalkulyator emas, odatlarni to‘g‘rilash kerak bo‘ladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
