Putin taklif etgan “gaz xabi” barbod bo‘ldimi? Turkiya Rossiyaga shart qo‘ydi

Turkiya Rossiyadan sotib olinayotgan tabiiy gaz hajmini qisqartirib, uning o‘rniga arzonroq muqobil ta’minot manbalariga o‘tish niyatida. Agar Moskva narx siyosatini qayta ko‘rib chiqib, chegirma taqdim etmasa, Ankara xaridlarni yanada kamaytiradi.

Ushbu keskin bayonotni Turkiya energetika va tabiiy boyliklar vaziri Alparslan Bayraktar Istanbulda bo‘lib o‘tgan anjumanda ma’lum qildi.

«Gap siyosatda emas, narxda»: Turkiyaning qat’iy pozitsiyasi

Energetika vaziri Anqaraning pozitsiyasini ochiq va raqamlar bilan izohlab berdi:

• AQSH gazi nega tanlanmoqda? «Bizning Rossiyadan kamroq va AQSHdan ko‘proq gaz sotib olayotganimizning sababi juda oddiy: bu yerda hech qanday siyosat yo‘q, hamma gap narxda. Rossiya gazi haddan tashqari qimmat», — deya ta’kidladi Bayraktar;

• To‘liq voz kechilmaydi, lekin muqobil topiladi: Rasmiy Ankara Rossiya gazidan butunlay voz kechmoqchi emas, biroq bozor qoidalariga muvofiq eng qulay va hamyonbop takliflarni tanlashni davom ettiradi;

• 14 ta import yo‘nalishi: Vazir Turkiya energetikada monopoliyaga yo‘l qo‘ymasligini ta’kidladi — mamlakat ayni paytda gaz importini 14 ta turli yo‘nalish orqali amalga oshirmoqda (shu jumladan, quvurlar orqali Rossiya, Ozarbayjon va Erondan tashqari suyultirilgan gaz terminallari mavjud).

Putinning «Turkiya gaz xabi» loyihasi nima bo‘ldi?

2022 yilda Rossiya prezidenti Vladimir Putin portlatilgan «Shimoliy oqim» quvurlari o‘rniga Turkiya hududida yirik gaz xabi tashkil etish tashabbusini ilgari surgan edi.

• Ankaraning rejasi: Turkiya ushbu g‘oyani qo‘llab-quvvatlab, xabni faqat Rossiya emas, balki barcha qo‘shni davlatlar gazini Yevropaga sotadigan mustaqil platformaga aylantirishni taklif qilgan;

• «Gazprom»ning sovuqqonligi: Bloomberg bergan xabarlarga ko‘ra, so‘nggi paytlarda Rossiyaning «Gazprom» monopoliyasi Turkiyadagi gaz xabiga bo‘lgan qiziqishini deyarli yo‘qotgan va loyiha hatto kompaniya ichida ham muhokama qilinmay qo‘yilgan.

Anqaraning narx bo‘yicha qo‘ygan sharti Rossiya uchun eng yirik va muhim bozorlardan yana birida pozitsiyalar zaiflashayotganini ko‘rsatmoqda.