Dunyo siyosat maydonida kutilmagan va keskin burilishlar kuzatilmoqda. AQSH ma’muriyatining diqqat-e’tibori Yaqin Sharqqa ko‘chishi ortidan Ukrainadagi tinchlik jarayoni xavf ostida qoldi. Zamin.uz nufuzli "Financial Times" nashri ma’lumotlariga tayanib, geosiyosiy vaziyatning yangi tafsilotlarini taqdim etadi.
Yevropa rasmiylari va diplomatik doiralarning bildirishicha, Oq uy rahbari Donald Tramp bor e’tiborini Eron bilan bog‘liq harbiy harakatlarga qaratgani sababli Ukraina bo‘yicha kechayotgan diplomatik muloqotlar jarayoni sezilarli darajada sekinlashdi. Bu esa Rossiyaga nisbatan bo‘layotgan siyosiy bosimning susayishiga olib kelmoqda.
Jeneva muzokaralari: Natijasiz «pauza»
Aslida, fevral oyining o‘rtalarida Jeneva shahrida AQSH, Rossiya va Ukraina ishtirokida o‘tkazilgan uch tomonlama uchrashuv katta umidlar uyg‘otgan edi. Garchi texnik masalalar, ya’ni o‘t ochishni to‘xtatishdan keyingi qadamlar bo‘yicha ma’lum bir oldinga siljish kuzatilgan bo‘lsa-da, siyosiy tomonlama muhim kelishuvlarga erishilmadi.
- Donbass masalasi: Kreml Ukraina qo‘shinlarining ushbu hududni to‘liq tark etishini talab qilmoqda.
- Zaporijjya AES: Stansiyaning kelgusi maqomi hamon mavhumligicha qolmoqda.
- Kiyev pozitsiyasi: Ukraina hukumati Rossiya qo‘ygan keskin shartlarni qabul qilish imkonsiz ekanini ta’kidlamoqda.
Eron omili — Ukraina uchun «falokat»
Financial Times bilan suhbatlashgan yevropalik diplomatlar Trampning Ukrainadan chalg‘ib, Eronga yuzlanganini Yevropa va Kiyev uchun haqiqiy «falokat» deb atashdi. Rossiya prezidentining matbuot kotibi Dmitriy Peskov ham Amerikaning ustuvor vazifalari o‘zgargani sababli muzokaralarda chindan ham tanaffus yuzaga kelganini tasdiqladi.
Yordam uchun raqobat: Kim birinchi?
Hozirda Ukraina va Yaqin Sharq davlatlari Amerikaning harbiy va moliyaviy ko‘magi uchun o‘zaro raqobatlashishga majbur bo‘lmoqda. Yevropa Ittifoqi vakili Kaya Kallasning so‘zlariga ko‘ra, Vashingtonning diqqati bo‘lingani sababli Ukrainaga havo hujumidan mudofaa tizimlari va boshqa qurollarni yetkazib berish jarayonida kechikishlar kuzatilmoqda.
Rossiyaning kutilmagan «zafar»lari
Yaqin Sharqdagi urush Rossiya iqtisodiyoti uchun kutilmagan sovg‘a bo‘ldi. Neft narxining ko‘tarilishi natijasida Moskva har kuni 150 million dollargacha qo‘shimcha daromad ola boshladi. Eng qizig‘i, AQSH yoqilg‘i narxini jilovlash maqsadida Rossiya neftiga qo‘yilgan ayrim cheklovlarni vaqtincha bekor qildi. Prezident Zelenskiy bu qarorni tinchlikka erishish yo‘lidagi to‘siq deb baholamoqda.
Tramp va Zelenskiy: Murakkab munosabatlar
NBC News nashriga bergan intervyusida Tramp Ukraina yetakchisini tanqid qilishdan tiyilmadi. Uning fikricha, Zelenskiy bilan kelishuvga erishish Putinga qaraganda ancha mushkulroq.
«Zelenskiy kelishuvga borsin, chunki Putin shuni istaydi», — dedi AQSH prezidenti.
Biroq, Rossiya tomoni ham yon berishga shoshilayotgani yo‘q. Vladimir Putin Donbassni to‘liq qo‘lga kiritish uchun harbiy yo‘ldan ham qaytmasligini bir necha bor ta’kidlab keladi. Kiyev esa Rossiyaning bu muzokaralardan faqat Tramp bilan aloqalarni saqlash va yangi sanksiyalardan qochish uchun foydalanayotganiga ishonchi komil.
Sizningcha, Trampning bor e’tiborini Eronga qaratishi Ukraina taqdirida qanday salbiy asoratlar qoldirishi mumkin? Tinchlik kelishuviga erishish uchun qaysi tomon birinchi bo‘lib murosaga borishi kerak?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
