Foto: Romania Journal
Ruminiyada ayollarga nisbatan zoʻravonlikka qarshi kurashda muhim burilish yuz berdi. Mamlakat prezidenti Nikushor Dan femitsidga qarshi qonunni imzolab, uni rasman kuchga kiritdi. Endi ayollarni qasddan oʻldirish holatlari gender zoʻravonligining alohida turi sifatida tan olinadi.
Avval bu kabi jinoyatlar umumiy qotillik moddasi doirasida koʻrib chiqilar edi. Yangi qonun esa jazoni keskinlashtirib, 15 yildan 25 yilgacha qamoq yoki umrbod ozodlikdan mahrum etishni nazarda tutadi.
Prezident oʻz bayonotida bu muammoning jiddiyligini alohida taʼkidladi: ayollarga nisbatan zoʻravonlik jamiyatdagi eng ogʻir va tahqirlovchi holatlardan biri ekanini, uzoq yillar davomida esa bu muammo yetarlicha eʼtiborga olinmaganini qayd etdi.
Qonunni ishlab chiqqan tashabbuskorlar oʻz pozitsiyasini aniq raqamlar bilan asosladi. 2025 yilning dastlabki 8 oyida mamlakatda oilaviy zoʻravonlik bilan bogʻliq 33 ta qotillik qayd etilgan boʻlib, ularning 69 foizida qurbonlar ayollar boʻlgan. Bu degani — har oyda oʻrtacha uch nafar ayol hayotidan ayriladi.
Qonun loyihasi 2025 yil oktyabrda parlamentga kiritilgan va 270 dan ortiq deputat tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Huquq himoyachilari fikricha, “femitsid” tushunchasining alohida belgilanishi huquqni muhofaza qiluvchi organlarga jinoyat sodir boʻlishidan oldinroq aralashish imkonini beradi.
Shu tariqa, Ruminiya Xorvatiya, Italiya, Belgiya, Kipr va Malta kabi davlatlar qatoriga qoʻshilib, femitsidni qonun darajasida tan olgan Yevropa mamlakatlari safiga kirdi.
Qisqacha aytganda, bu qonun shunchaki yuridik oʻzgarish emas — bu jamiyatga signal: ayollarga qarshi zoʻravonlik endi “oddiy holat” emas, balki qatʼiy jazolanadigan ogʻir jinoyat.
