“Kim Chen In — mening do‘stim”: Tramp KXDR va Eron yadro quroli haqidagi savolga javob berdi

AQSH prezidenti Donald Tramp xalqaro yadroviy xavfsizlik siyosati borasida navbatdagi shov-shuvli va munozarali bayonoti bilan chiqdi. Ijtimoiy tarmoqlarda keng tarqalgan videolavhada jurnalist Trampga nima sababdan Qo‘shma Shtatlar Eronning yadroviy dasturiga keskin qarshilik ko‘rsatayotgani holda, Shimoliy Koreyaning yadroviy qurolga ega bo‘lishiga nisbatan boshqacha pozitsiyada ekani haqida savol bilan murojaat qildi.

Ushbu nozik geosiyosiy mavzuga Tramp o‘ziga xos shaxsiy munosabat bilan javob berib, KXDR yetakchisi bilan do‘stona aloqalarini ochiqladi: «Kim Chen In — mening do‘stim. U Trampni yoqtiradi. U boshqa prezidentlarni yoqtirmaydi. Va u menga ham yoqadi... Unda yadroviy imkoniyatlar bor, bilasizmi nega? Chunki boshqa prezidentlar men xohlagan ishlarni qilishmagan», deya ta’kidladi. Mazkur bayonot Vashington va Tehron o‘rtasidagi yadroviy kelishmovchiliklar fonida xalqaro diplomatiyada yangi muhokamalar to‘lqinini boshlab berdi.

«Shaxsiy do‘stlik, avvalgi prezidentlar xatosi va yadroviy muvozanat»: Bayonotning 5 ta asosiy nuqtasi

Donald Trampning KXDR va Eron yadro dasturlariga nisbatan bildirgan fikrlari bo‘yicha eng muhim dalillar:

• «Kim Chen In — mening do‘stim»: Tramp Shimoliy Koreya rahbari bilan o‘rtasida iliq shaxsiy munosabatlar mavjudligini va ular bir-birini hurmat qilishini ochiq aytdi;

• Eron va Shimoliy Koreyaga ikki xil yondashuv: Prezident AQSHning Eronga nisbatan qat’iy cheklovlari va Pxenyanga bo‘lgan munosabati sabablarini shaxsiy diplomatiya bilan izohladi;

• «Boshqa prezidentlar men istagan ishni qilmadi»: KXDRning yadro quroliga ega bo‘lib olishida Tramp Oq uyning avvalgi rahbarlari olib borgan siyosatsizlikni aybladi;

• Tramp faktori va Pxenyan simpatiyasi: Siyosatchi Kim Chen In faqat o‘zini xush ko‘rishini, AQSHning boshqa yetakchilarini esa aslo yoqtirmasligini alohida urg‘uladi;

• Xalqaro yadroviy siyosatdagi nostandart pozitsiya: Tramp global xavfsizlik va yadroviy tiyib turish masalasida klassik diplomatik qoliplarni rad etib, shaxsiy aloqalarni birinchi o‘ringa qo‘yishini yana bir bor ko‘rsatdi.

Trampning Eron va Shimoliy Koreya yadro siyosatiga bergan bahosi tasnifi

Ikki davlatning yadroviy dasturi va Trampning shaxsiy qarashlari tahlili:

Xalqaro diplomatiya va geosiyosiy ekspertiza: Nega Tramp shaxsiy do‘stlikni qonunlardan ustun qo‘ymoqda?

Xalqaro xavfsizlik bo‘yicha ekspertlar, siyosatshunoslar va amerikalik tahlilchilarning xulosalari:

• «Shaxsiy diplomatiya — Tramp brendi»: Tramp an’anaviy Davlat departamenti protokollari va ko‘p tomonlama shartnomalardan ko‘ra yetakchilar bilan yuzma-yuz shaxsiy muloqotni afzal biladi; uning Singapur va Xanoydagi Kim Chen In bilan o‘tkazgan tarixiy sammitlari aynan shunday populistik va to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqalarga asoslangan edi; biroq yadroviy xavfsizlik kabi global masalaning «menga yoqadi yoki yoqmaydi» darajasiga tushirilishi G‘arb siyosiy elitasida jiddiy xavotir uyg‘otmoqda;

• Eron va KXDR o‘rtasidagi farq: Shimoliy Koreya allaqachon yadroviy davlatga aylanib ulgurgan va qurolini sinovdan o‘tkazgan; undan bu maqomni kuch bilan tortib olish imkonsiz; Eron esa hali yadroviy qurol yaratmagan va boyitish bosqichida turibdi; shu bois Tramp mavjud voqelikni tan olgan holda Kim Chen In bilan murosa qilishga, Eronga esa yadro bombasiga ega bo‘lishga mutlaqo imkon bermaslikka urg‘u bermoqda;

• Saylovoldi bayonotlari va Oq uy tanqidi: Ushbu chiqish Trampning raqiblariga (amaldagi ma’muriyatga) nisbatan zarbasidir; u KXDR raketalarining rivojlanishida o‘zidan oldingi va keyingi prezidentlarni ayblab, faqat o‘zigina yadroviy urush xavfini jilovlay oladigan kuchli yetakchi ekanini saylovchilarga isbotlashga harakat qilmoqda.

Sizningcha, Donald Trampning Kim Chen In bilan «do‘stona» aloqalari haqiqatan ham katta yadroviy urush xavfini to‘xtatib tura oladimi yoki bu shunchaki siyosiy shoumi? Nima uchun AQSH Shimoliy Koreyaning yadroviy sinovlariga ko‘nikib, Eronga kelganda keskin cheklovlarni qo‘llamoqda? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon siyosatining eng qaynoq bayonoti tahlilini barcha qiziquvchilar bilan baham ko‘ring!