Xitoylik olimlar insonga cho‘chqaning jigari va buyragini ko‘chirib o‘tkazdi

Tibbiyot olami va zamonaviy ilm-fan sohasida insoniyat tarixida mutlaqo yangi sahifa ochgan olamshumul va misli ko‘rilmagan texnologik voqelik yuz berdi. Xitoylik tadqiqotchilar tibbiy amaliyotda ilk marotaba miya o‘limi holati qayd etilgan erkak organizmiga bir vaqtning o‘zida ham cho‘chqa buyragi, ham uning jigarini muvaffaqiyatli ravishda ko‘chirib o‘tkazishdi. Bu haqdagi hayratlanarli va tarixiy yangilikni Osiyoning eng nufuzli nashrlaridan biri hisoblangan South China Morning Post gazetasi keng jamoatchilikka ma’lum qildi. Ushbu amaliyot bir vaqtning o‘zida bir nechta hayvon a’zolarini inson tanasiga transplantatsiya qilish bo‘yicha jahon tibbiyotidagi birinchi muvaffaqiyatli tajriba o‘laroq e’tirof etilmoqda.

Mazkur noyob ilmiy loyihani amalga oshirgan Guansi tibbiyot universiteti tarkibidagi klinika olimlari o‘z tadqiqot ishlarida muhim bir jihatga alohida to‘xtalib o‘tishgan. Yaqin vaqtlargacha dunyo tibbiyotida cho‘chqaning faqatgina bitta alohida a’zosini insonga ko‘chirish tajribalari o‘tkazib kelingan bo‘lsa-da, biroq murakkab inson organizmi bir vaqtning o‘zida bir nechta begona transplantatlarni qanday qabul qilishi va unga qanday reaksiya bildirishi ilm-fan uchun mutlaqo noma’lum va sirli bo‘lib qolayotgan edi.

Ushbu olamshumul tibbiy tajribada miya o‘limi tashxisi qo‘yilgan 53 yoshli erkak ko‘ngilli bemor sifatida ishtirok etdi. Tajribali jarrohlar unga cho‘chqaning bir yo‘la ikkita buyragini hamda jigarini joylashtirishga muvaffaq bo‘lishdi. Eng quvonarlisi, mazkur transplantatsiya qilingan a’zolar besh kunlik uzluksiz kuzatuv va sinov muddati davomida inson tanasida hech qanday muammosiz, juda faol va barqaror ravishda ishlab berdi. Shundan so‘ng, bemor yaqinlarining rasmiy iltimosi va talabiga ko‘ra, mazkur ilmiy kuzatuv ishlari muvaffaqiyatli yakunlanib, to‘xtatildi.

Xitoylik olimlarning ta’kidlashicha, ushbu muvaffaqiyatli qadam hayvonlardan insonga butun bir jigar kompleksi va ikkala buyrakni to‘liq ko‘chirib o‘tkazish mumkinligini amalda isbotlab berdi. Qo‘lga kiritilgan ushbu noyob natijalar yaqin kelajakda dunyo klinikalarida a’zolar yetishmovchiligidan aziyat chekayotgan millionlab bemorlarning hayotini saqlab qolishda bebaho poydevor bo‘lib xizmat qiladi.

Jahon tibbiyotidagi ushbu yo‘nalishning rivojlanish tarixiga nazar tashlasak, olis bo‘lmagan 2024 yilning mart oyida Amerika Qo‘shma Shtatlarida dunyoda birinchi marta odamga genetik jihatdan o‘zgartirilgan cho‘chqa buyragi muvaffaqiyatli ko‘chirilgan edi. O‘shanda buyrak xastaligining eng og‘ir, terminal bosqichi bilan og‘rigan 62 yoshli bemor ushbu amaliyotdan so‘ng bir necha oy yashab, o‘sha yilning may oyida vafot etgandi.

Shuningdek, o‘tgan yilning oktyabr oyida genetik modifikatsiya qilingan cho‘chqa buyragi ko‘chirib o‘tkazilgan dunyodagi to‘rtinchi bemor ham hayotdan ko‘z yumdi. Bu erkak tibbiyot olamida yangi rekord o‘rnatib, transplantatsiya qilingan cho‘chqa buyragi bilan naqd 271 kun davomida yashashga muvaffaq bo‘lgan edi. Unga ushbu a’zo 2025 yilning yanvar oyida muvaffaqiyatli ko‘chirilgan bo‘lib, oktyabr oyiga kelib funksiyasining pasayib ketgani sababli qayta olib tashlangan va bemor vaqtinchalik dializ apparatiga o‘tkazilgan edi. Nima bo‘lgan taqdirda ham, ilm-fan kun sayin ilgarilab bormoqda.

Tibbiyot olamining eng so‘nggi mo‘jizalari, olimlarning olamshumul kashfiyotlari, salomatlik sirlari va dunyo hamda yurtimiz hayotiga oid eng qaynoq, qiziqarli va eksklyuziv yangiliklarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!