Quyoshning ko‘rinmas tomonida olimlar kutmagan o‘zgarish aniqlandi

Yevropaning Solar Orbiter kosmik apparati uzoq vaqtdan buyon ilk marta Quyoshning Yerdan ko‘rinmaydigan teskari tomonida qanday jarayonlar kechayotganini kuzatishga muvaffaq bo‘ldi. Olingan yangi ma’lumotlar olimlar kutgan natijadan farq qildi — so‘nggi oylarda diqqat bilan kuzatilgan ulkan faol hududlar o‘z faolligini tez sur’atlarda yo‘qota boshlagan. Bu haqda Tengrinews xabar berdi.

Kuzatuvlar vaqtida Solar Orbiter apparati Quyoshning Yerga qarama-qarshi qismida joylashgan bo‘lib, bu Yerdagi teleskoplar uchun ko‘rinmaydigan hududni tasvirga olish imkonini berdi. Aynan shu tomonda yaqin vaqtgacha, xususan iyun oyi oxirida, so‘nggi yillardagi eng yirik va eng faol hisoblangan 4478 va 4479 raqamli hududlar joylashgan edi.

Mutaxassislar ta’kidlashicha, bor-yo‘g‘i ikki hafta avval oxirgi o‘n yillikdagi ikkinchi eng katta faol hudud sifatida baholangan 4478-zona hozirga kelib sezilarli darajada kuchsizlangan.

«Pastda joylashgan va ikki hafta oldin o‘n yillikning ikkinchi eng yirik hududi hisoblangan 4478-zona juda zaiflashdi. U Yer tomonga yana qaytishiga taxminan bir hafta vaqt qolgan bo‘lsa-da, shu paytgacha saqlanib qolishi ham so‘roq ostida. Biroq 4479-hudud hozircha faolligini saqlab turibdi», — deydi laboratoriya mutaxassislari.

Shu tariqa, Quyoshdagi eng kuchli faol hududlardan biri Yerga yana yuzlanishidan oldin butunlay yo‘qolib ketishi mumkin. Tadqiqotchilarning qayd etishicha, ayni paytda Quyoshda g‘ayrioddiy darajada sokin davr kuzatilmoqda. Hatto Solar Orbiter apparatining rentgen datchiklari ham hech qanday sezilarli faollikni qayd etmagan.

Olimlar nima uchun boshqacha natijani kutgan edi?

May oyidayoq mutaxassislar Quyoshning teskari tomonida juda katta faol hudud paydo bo‘lganini aniqlagan edi. O‘shanda olimlar uni 2024 yilda kuzatilgan shunga o‘xshash hudud bilan taqqoslagan. Aynan o‘sha faol mintaqa Yerda so‘nggi 20 yildagi eng kuchli magnit bo‘ronlaridan birini keltirib chiqargan edi.

Tadqiqotchilar yangi hudud ham iyun oyida Yer tomonga burilib, yana kuchli chaqnashlar va magnit bo‘ronlari manbayiga aylanishini taxmin qilgandi. Biroq Solar Orbiter tomonidan yuborilgan so‘nggi ma’lumotlar bu kutilmalarni tasdiqlamadi. Kuzatuvlar eng yirik faol zonalardan biri ancha zaiflashganini, Quyoshning umumiy faolligi esa kutilmagan darajada pastligicha qolayotganini ko‘rsatdi.

Mutaxassislar mazkur jarayonlarni kuzatishda davom etmoqda. Ular Quyosh faolligidagi bunday o‘zgarishlar kelgusida Yerga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan kosmik ob-havoni oldindan bashorat qilishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidlamoqda.