Polshada Zelenskiyga munosabat keskin sovidi: 75,8% salbiy baho...

Polshada Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyga munosabat keskin salbiy tus olgan. Yangi so‘rovda ishtirokchilarning to‘rtdan uch qismidan ko‘prog‘i uning faoliyatini tanqidiy baholagan — bu Varshava va Kiyev o‘rtasidagi munosabatlarda tarixiy kelishmovchiliklar yana oldingi o‘ringa chiqqanini ko‘rsatmoqda.

Biroq raqamlar ortida muhim tafsilot bor: so‘rov Zelenskiyga «ishonch»ni emas, uning faoliyatiga umumiy munosabatni o‘lchagan. Shuningdek, natijani faqat bitta mojaro bilan izohlash ham to‘g‘ri bo‘lmaydi.

Har to‘rt polshalikdan uch nafari salbiy baho berdi

United Surveys by IBRiS tomonidan Wirtualna Polska buyurtmasi asosida o‘tkazilgan so‘rovda respondentlarning 75,8 foizi Zelenskiy faoliyatiga salbiy munosabat bildirgan.

Natijalar quyidagicha taqsimlangan:

• 41,9 foiz — mutlaqo salbiy;

• 33,9 foiz — ko‘proq salbiy;

• 15,4 foiz — ko‘proq ijobiy;

• 1,5 foiz — mutlaqo ijobiy;

• 7,3 foiz — aniq fikr bildirmagan.

Shu tariqa, Zelenskiyni ijobiy baholaganlar jami 16,9 foizni tashkil qilgan.

Salbiy baholar — 75,8 foiz. Ijobiy munosabat esa 16,9 foizda qolgan.

Tadqiqot 2026 yilning 10–12 iyul kunlari internet va telefon so‘rovlari — CAWI hamda CATI usullari orqali o‘tkazilgan. Unda Polshadagi ming nafar voyaga yetgan fuqaro qatnashgan.

Siyosiy qarashlar natijaga kuchli ta’sir qilgan

So‘rov Polsha jamiyatidagi ichki siyosiy bo‘linishni ham ko‘rsatdi. Hukumat koalitsiyasini qo‘llab-quvvatlovchi saylovchilar orasida fikrlar teng bo‘lingan: 45 foiz Zelenskiyni ijobiy, yana 45 foiz salbiy baholagan.

Muxolifat tarafdorlari orasida esa tanqid ancha yuqori bo‘lgan. Ularning 94 foizi Ukraina prezidentiga salbiy baho bergan, ijobiy munosabat bildirganlar esa atigi 1 foizni tashkil qilgan.

«Konfederatsiya» va «Polsha toji konfederatsiyasi» tarafdorlari orasida salbiy baholar 97 foizga yetgan. Bu esa Zelenskiyga munosabat Ukraina siyosati bilan birga Polshaning ichki siyosiy raqobatiga ham kuchli bog‘langanini ko‘rsatadi.

«UQA* qahramonlari» qarori katta mojaro keltirib chiqardi

Polshadagi keskin reaksiyaning asosiy fonlaridan biri Zelenskiyning Ukraina maxsus operatsiyalar kuchlaridagi harbiy qismga «UPA* qahramonlari» faxriy nomini berish haqidagi qarori bo‘ldi.

Ukrainada UQA (Ukraina qo‘zg‘olonchi armiyasi) mustaqillik uchun kurashgan tuzilma sifatida eslanadi. Polshada esa u Ikkinchi jahon urushi davrida Volin va Sharqiy Galitsiyada o‘n minglab polyak tinch aholisi o‘ldirilishi bilan bog‘lanadi. Polsha parlamenti ushbu jinoyatlarni genotsid deb tan olgan.

Polsha hukumati qarorni bekor qilishni talab qildi, Yevropa parlamenti esa bu qadamni qo‘shnichilik munosabatlariga zarar yetkazuvchi harakat sifatida tanqid qildi.

Mojaro ortidan Polsha prezidenti Karol Navrotskiy Zelenskiyni mamlakatning eng oliy davlat mukofoti — «Oq burgut» ordenidan mahrum qilishga qaror qildi. Zelenskiyga ushbu mukofot 2023 yilda Polsha sobiq prezidenti Andjey Duda tomonidan berilgan edi. Navrotskiy ayni paytda bu qaror Polshaning Rossiya hujumiga qarshi Ukrainaga ko‘magini to‘xtatishini anglatmasligini ta’kidlagan.

Shu bilan birga, so‘rovning o‘zi respondentlardan salbiy munosabatining aniq sababini so‘ramagan. Demak, 75,8 foizlik natijani faqat UQA bilan bog‘liq mojaroning bevosita oqibati deb ko‘rsatish ilmiy jihatdan to‘g‘ri emas.

Ukrainadan keltirilgan suratlar atrofida ham sud bahsi boshlandi

Polsha matbuotida parallel ravishda Ukraina muzeylariga tegishli ayrim san’at asarlari atrofidagi huquqiy tortishuv haqida ham xabarlar tarqaldi.

Rossiyaning keng ko‘lamli hujumidan keyin Lvov muzeylaridagi qimmatbaho asarlarning bir qismi xavfsizlik maqsadida Polshaga olib kelingan. Ular orasida hozir Slupskdagi Markaziy Pomeraniya muzeyida namoyish etilayotgan ikki asar bor:

• XVI asrga oid noma’lum rassomning «Roksolana portreti»;

• Aloyziy Reyxanning 1850 yilda chizilgan «Yigit portreti».

Ikki asarning umumiy qiymati 150 ming zlotiyga baholangan.

Knyaz Andjey Lyubomirskiy merosxo‘rlarining vakili Slupsk okrug sudiga murojaat qilib, asosiy mulkiy nizo ko‘rib chiqilgunga qadar suratlarni Polsha hududidan olib chiqishni taqiqlashni so‘ragan.

Muzey sud arizasini 2026 yil 20 iyulda olganini tasdiqlagan. Ammo hozircha sud asarlarni Polshada qoldirish yoki Ukrainaga qaytarmaslik haqida yakuniy qaror chiqargani yo‘q. Shu sabab «suratlar Ukrainaga qaytarilmaydi» degan xulosa hozircha erta.

Varshava va Kiyev o‘rtasidagi ishonch sinovda

Yangi so‘rov Polshada Zelenskiyning shaxsiy reytingi jiddiy pasayganini ko‘rsatmoqda. Tarixiy xotira, ukrainalik qochqinlar masalasi, iqtisodiy kelishmovchiliklar va Polshaning ichki siyosiy kurashi jamoatchilik munosabatiga bir vaqtning o‘zida ta’sir ko‘rsatayotgan bo‘lishi mumkin.

Shunga qaramay, Polsha va Ukraina xavfsizlik sohasida bir-biriga muhtoj bo‘lib qolmoqda. Endi asosiy savol — ikki davlat og‘riqli tarixiy masalalarni siyosiy to‘qnashuvga aylantirmay hal qila oladimi yoki jamoatchilikdagi salbiy kayfiyat strategik hamkorlikka ham ta’sir qiladimi?

Sizningcha, Polsha va Ukraina o‘rtasidagi munosabatlarni tiklash uchun birinchi qadamni qaysi tomon tashlashi kerak?

*- Rossiya Federatsiyasi hududida taqiqlangan ekstremistik tashkilot.