Qozog‘iston “Do‘stlik” orqali neft eksportini qayta tiklamoqchi: Moskvaga so‘rov yuborildi

Qozog‘iston strategik ahamiyatga ega bo‘lgan «Do‘stlik» (Drujba) neft quvuri orqali Yevropaga xomashyo tranzitini qayta tiklashga to‘liq tayyorligini ma’lum qildi. 4 noyabr kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida Qozog‘iston Energetika vaziri Yerlan Akkenjenov rasmiy Ostona mazkur masala yuzasidan Rossiya Federatsiyasi tomoniga rasmiy taklif bilan chiqqanini ochiqladi.

Vazirning ta’kidlashicha, neft uzatish tizimini qayta ishga tushirish bo‘yicha texnik baza mavjud bo‘lib, endigi navbat Rossiya tomonining qaroriga bog‘liq.

Tet-a-tet muzokaralar va Moskvadan kutilayotgan javob

Energetika vaziri murojaat shaxsan topshirilganini va jarayon diplomatik darajada kuzatilayotganini ta’kidladi:

• Shaxsiy so‘rov: «Rasmiy so‘rovni shaxsan o‘zim tet-a-tet tarzida Rossiya tomoniga yetkazdim. Hozirda Qozog‘iston tomoni tranzitni qayta tiklash bo‘yicha sheriklardan rasmiy javob kutmoqda», — dedi Yerlan Akkenjenov;

• Texnik tayyorgarlik: Vazir Qozog‘iston infratuzilmasi neft oqimini qayta yo‘naltirish uchun barcha texnik imkoniyatlarga ega ekanini alohida qayd etdi.

Tranzit nega to‘xtagan edi? Raqamlar va tarix

Qozog‘iston neftining ushbu yo‘nalish orqali Yevropa bozorlariga, xususan Germaniyaga yetkazilishi mintaqaviy energetika xavfsizligida muhim o‘rin tutadi:

• 2025 yilgi natijalar: O‘tgan 2025 yil davomida Qozog‘iston «Do‘stlik» quvuri tizimi orqali Germaniyaga jami 2,1 million tonna neft jo‘natgan edi;

• 2026 yilgi rejalar: Joriy yilda respublika ushbu eksport hajmini oshirib, qariyb 3 million tonnaga yetkazishni rejalashtirgan;

• May oyidagi cheklov: Biroq 2026 yilning may oyidan boshlab Rossiya tomoni «Do‘stlik» tizimi orqali Qozog‘iston xomashyosi tranzitini to‘xtatib qo‘ygan edi.

Agar Rossiya tomoni ijobiy javob qaytarsa, Qozog‘iston o‘zining yirik uglevodorod zaxiralarini G‘arb yo‘nalishida barqaror eksport qilish bo‘yicha eng arzon va samarali logistika yo‘laklaridan birini qayta jonlantirishi mumkin.