Insayderlik savdosini butunlay taqiqlash bashorat bozorlariga zarar yetkazadi

Stevens Texnologiya Instituti tadqiqotchisining fikricha, bashorat bozorlari regulyatorlari insayderlik savdosini butunlay taqiqlash oʻrniga, ushbu masalaga oʻlchovli yondashuvni qoʻllashlari kerak. Moliya kafedrasi dotsenti Balbinder Singh Gill tomonidan eʼlon qilingan ilmiy ishda bashorat bozorlarida insayderlik savdosini qanchalik qatʼiy nazorat qilish kerakligi haqidagi savolga javob beruvchi rasmiy iqtisodiy model ishlab chiqildi. Bu haqda Cointelegraph.com xabar beradi.

Tadqiqotchi oʻziga xos paradoksni qayd etdi: bugungi kunda narx aniqligini oshiradigan insayderlik kelishuvi, ertaga narxning axborot beruvchi xususiyatini taʼminlaydigan ishtirokchilar sonini kamaytirishi mumkin. Model shuni koʻrsatdiki, bashorat bozoridagi narxlar aniqligi nazorat darajasiga qarab oʻzgaradi. Nazorat juda sust boʻlsa, insayderlar oddiy ishtirokchilarni siqib chiqaradi, haddan tashqari qatʼiy nazorat esa insayderlarning haqiqiy axborot hissasini yoʻqqa chiqaradi.

Insayderlik savdosi bashorat bozorlari uchun doimiy muammo boʻlib kelmoqda, shu sababli regulyatorlar platformalarni butunlay yopish yoki qatʼiy choralar koʻrishga intilmoqda. Masalan, aprel oyida CFTC ijrochi direktori qoidabuzarlarni jiddiy choralar bilan ogohlantirgan edi. May oyida esa AQSH Vakillar palatasi aʼzolari Kalshi va Polymarket platformalarida insayderlik savdosi boʻyicha tekshiruv boshladilar.

Singh Gillning taʼkidlashicha, nazorat darajasi insayderlik maʼlumoti qayerdan olinganiga qarab belgilanishi lozim. Agar treyder maʼlumotni oʻz mehnati va izlanishlari natijasida qoʻlga kiritgan boʻlsa, bunday holatlarda nazorat minimal boʻlishi yoki umuman boʻlmasligi kerak. Aks holda, qimmatli maʼlumotlarni ishlab chiqarish ragʻbatlantirilmay qoladi.

Shu bilan birga, sizib chiqqan maxfiy maʼlumotlardan foydalanish holatlarida nazorat darajasi yuqori boʻlishi shart. Insayder natijaga bevosita taʼsir koʻrsata oladigan vaziyatlarda, masalan, siyosiy nomzod oʻz saylov kampaniyasiga pul tikkanida, eng qatʼiy choralar qoʻllanilishi lozim.