O‘zbekistonga xorijdan eng ko‘p nimalar keltirilmoqda? Iqtisodiyotdagi muhim o‘zgarishlar
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- 2026-yil yanvar-iyul oylarida O‘zbekistonga olib kirilgan tovar va xizmatlar qiymati 29,6 milliard AQSH dollariga yetib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 17,8 foizga o‘sdi.
- Import tarkibida mashinalar va transport asbob-uskunalari 9,7 milliard dollar bilan eng katta ulushni egallagan bo‘lsa, oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar importi 41,9 foizga o‘sib, 3,3 milliard dollarni tashkil etdi.
O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasida import hajmi yuqori sur’atlarda kengayishda davom etmoqda. Milliy statistika qo‘mitasi e’lon qilgan so‘nggi rasmiy hisobotlarga ko‘ra, 2026 yilning yanvar–iyul oylari davomida respublikaga chet eldan olib kirilgan tovar va xizmatlarning jami qiymati 29,6 milliard AQSH dollariga yetdi. Mazkur ko‘rsatkich 2025 yilning mos davri bilan solishtirganda 17,8 foizlik sezilarli o‘sishni namoyish etgan.
Import tarkibida eng katta ulushni an’anaviy tarzda mashinalar va transport asbob-uskunalari (9,7 mlrd dollar) egallab turgan bo‘lsa, o‘sish sur’ati bo‘yicha mutlaq rekord oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar segmentida qayd etildi — bu yo‘nalishdagi xaridlar qariyb 42 foizga keskin ko‘payib, 3,3 milliard dollarni tashkil etdi. Shuningdek, sanoat tovarlari, xizmatlar va kimyoviy mahsulotlar oqimi ham barqaror ikki xonali ko‘rsatkichlarda kengaymoqda.
«29,6 mlrd dollar, 42 foizlik sakrash va mashinasozlik yetakchiligi»: Importning 5 ta asosiy nuqtasi
O‘zbekiston tashqi savdosining 2026 yilgi 7 oylik ko‘rsatkichlaridan eng muhim rasmiy faktlar:
Importning 17,8 foizlik o‘sishi: Jami yetkazib berishlar hajmi 29,6 milliard AQSH dollariga yetib, o‘tgan yilgi ko‘rsatkichlarni ortda qoldirdi;
Mashina va uskunalar — mutlaq peshqadam: 9,7 milliard dollarlik ko‘rsatkich bilan texnologiya va transport vositalari umumiy importning qariyb uchdan birini tashkil etdi (+20,0%);
Oziq-ovqat importidagi rekord sakrash: Oziq-ovqat va tirik hayvonlar olib kirish hajmi 41,9 foizga oshib, 3,3 milliard dollarga chiqdi;
Sanoat, xizmatlar va kimyo mahsulotlari: Sanoat tovarlari (4,4 mlrd), xizmatlar ko‘rsatish (3,6 mlrd) va kimyoviy vositalar (3,6 mlrd) barqaror talabda qolmoqda;
Energiya va xomashyo resurslari: Mineral yoqilg‘i va moylash materiallari 2,5 mlrd dollarga, nooziq-ovqat xomashyosi esa 909,8 mln dollarga yetdi.
O‘zbekiston importi tarkibi va yillik o‘sish sur’atlari (2026 yil yanvar–iyul)
Xorijdan olib kelinayotgan asosiy tovar va xizmatlar kategoriyalari taqqosi:
Tovar va xizmatlar kategoriyasi | Import hajmi (AQSH dollarida) | 2025 yilning mos davriga nisbatan o‘sish | Bozordagi ahamiyati va ulushi |
Mashinalar va transport asbob-uskunalari | 9,7 mlrd $ | +20,0% | Infratuzilma, sanoat va avtobozor uchun asosiy poydevor |
Sanoat tovarlari | 4,4 mlrd $ | +10,1% | Ishlab chiqarish va qurilish uchun tayyor materiallar |
Xizmatlar | 3,6 mlrd $ | +13,3% | IT, logistika, moliya va xalqaro servis hajmi |
Kimyoviy vositalar va mahsulotlar | 3,6 mlrd $ | +15,6% | Farmatsevtika, plastmassa va mineral o‘g‘itlar tarmog‘i |
Oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar | 3,3 mlrd $ | +41,9% | Iste’mol bozorini to‘ldirish va narx barqarorligini saqlash |
Mineral yoqilg‘i va moylash materiallari | 2,5 mlrd $ | +10,7% | Energetika va transport sohasining yoqilg‘i ehtiyoji |
Turli xil tayyor buyumlar | 1,0 mlrd $ | +14,0% | Aholi ehtiyojlari uchun maishiy va tayyor buyumlar |
Nooziq-ovqat xomashyo (yoqilg‘idan tashqari) | 909,8 mln $ | +14,1% | Qayta ishlash korxonalari uchun zarur xomashyolar |
Hayvon va o‘simliklar moylari, yog‘lar, mumlar | 363,0 mln $ | +25,3% | O‘simlik yog‘i va qandolatchilik sanoati xomashyosi |
Ichimliklar va tamaki | 222,2 mln $ | +15,3% | Iste’mol bozorining chakana savdo segmenti |
JAMI IMPORT | 29,6 mlrd $ | +17,8% | Yanvar–iyul oylaridagi umumiy tashqi xarid |
Iqtisodiy ekspertiza: Nega import sur’atlari yuqori va bu nimani anglatadi?
Makroiqtisodchilar, savdo ekspertlari va moliya tahlilchilarining xulosalari:
«Sanoat modernizatsiyasi va texnologik qayta qurollanish»: Mashinalar va texnologik asbob-uskunalar importining qariyb 10 milliard dollarga yetishi mamlakatda yangi korxonalar, to‘qimachilik klasterlari, tog‘-kon sanoati va yirik infratuzilma qurilishi faol davom etayotganini ko‘rsatadi; bu xarajatlar kelajakda eksport potensialini oshirishga xizmat qiladi;
Oziq-ovqat xavfsizligi va iste’mol bozori: Oziq-ovqat mahsulotlari importining qariyb 42 foizga o‘sishi ichki talabning shiddat bilan oshayotgani, aholi soni ko‘payishi hamda hukumatning ichki bozordagi narx-navoni sun’iy ravishda oshirib yubormaslik uchun intervensiya maqsadida tashqi ta’minotni rag‘batlantirayotgani bilan izohlanadi;
Savdo balansiga bosim: Import sur’atlarining 17,8 foizga o‘sishi milliy valyuta barqarorligi va tashqi savdo balansiga ma’lum bosim o‘tkazadi; shu sababli kelgusi bosqichda xomashyo va oziq-ovqatni mamlakat ichida chuqur qayta ishlash bo‘yicha mahalliylashtirish loyihalarini yanada tezlashtirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Sizningcha, oziq-ovqat mahsulotlari importining 42 foizgacha keskin sakrashi bozordagi narxlarni pasaytirishga yordam beryaptimi yoki mahalliy ishlab chiqaruvchilarga qiyinchilik tug‘dirmoqda? O‘zbekiston qaysi yo‘nalishlarda import o‘rnini bosuvchi mahsulotlarni tezroq o‘zlashtirishi shart deb hisoblaysiz? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va mamlakatimiz tashqi iqtisodiy faoliyatini aks ettiruvchi ushbu tahliliy maqolani do‘stlaringiz bilan baham ko‘ring!
Izohlar 0
…