Davlat xavfsizlik xizmati raisi Bahodir Qurbonov korrupsiyani mamlakat barqarorligiga tahdid soluvchi asosiy xavflardan biri sifatida e’tirof etganidan so‘ng, sohada tub islohotlar boshlandi. Prezidentning yangi farmoni bilan Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining vakolatlari sezilarli darajada kengaytirildi. Endilikda Akmal Burhonov boshchiligidagi tuzilma nafaqat nazorat qiluvchi, balki jarayonlarga bevosita ta’sir o‘tkazuvchi qudratli organga aylanmoqda.
Milliardlab dollarlik loyihalar doimiy nazorat ostida
Yangi tartibga ko‘ra, xalqaro moliya tashkilotlari va xorijiy davlatlar mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladigan yirik investitsiya loyihalari Agentlikning «lupasi» ostiga tushadi.
- Manfaatlar to‘qnashuvi: Agentlik millionlab va milliardlab dollarlik loyihalarda korrupsiyaviy omillarni aniqlash va oldini olishga shaxsan mas’ul etib belgilandi.
- Ochiqlik talabi: Vazir va hokimlarning qarorlarini «E-qaror» tizimida asossiz yashirish qat’iyan man etiladi. Hujjatlarni yashirish qonun buzilishi deb baholanadi va tegishli jazoga sabab bo‘ladi.
Amaldagi hujjatlar ekspertizasi va «Himoya orderi»
Agentlik nafaqat yangi qonun loyihalarini, balki allaqachon kuchga kirgan minglab normativ hujjatlarni ham qayta ekspertizadan o‘tkazadi. Agar eski hujjatlarda «tirqishlar» topilsa, ularni bekor qilish bo‘yicha Prezident administratsiyasiga taklif kiritiladi.
- Ma’lumot majburiyati: Davlat idoralari Agentlik so‘ragan ma’lumotni bekitishi yoki noto‘g‘ri axborot taqdim etishi faoliyatga to‘sqinlik qilish sifatida jinoiy javobgarlikkacha olib borishi mumkin.
- Korrupsiya haqida xabar berganlarni himoyalash: 2026 yil may oyidan boshlab korrupsiyani fosh etgan shaxslarga maxsus «Himoya orderi» beriladi. Bu hujjat xabarchilarni ta’qib va tazyiqlardan qalqon kabi himoya qiladi.
«Raqamli komplayens» va ichki nazoratning kuchaytirilishi
Sohada inson omilini kamaytirish uchun 2026 yilning iyul oyidan «Raqamli komplayens» tizimi ishga tushadi.
- To‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish: Agentlik barcha davlat idoralarining axborot bazalariga masofadan kirish huquqini oladi.
- Ichki nazorat xodimlariga imtiyoz: Tashkilotlardagi komplayens-nazoratchilarning mustaqilligi ta’minlanadi. Ularni Agentlik roziligisiz ishdan bo‘shatish yoki intizomiy jazolash mumkin bo‘lmaydi. Shuningdek, ularga eng yuqori miqdorda ustama haqlar to‘lanadi.
Faollar uchun yangi davlat mukofoti
Korrupsiyaga qarshi kurashda alohida jonbozlik ko‘rsatgan fuqarolar va davlat xizmatchilari uchun «Korrupsiyaga qarshi kurashishga qo‘shgan hissasi uchun» ko‘krak nishoni ta’sis etildi. Mukofotlar har yili 9-dekabr — Xalqaro korrupsiyaga qarshi kurashish kunida tantanali ravishda topshiriladi.
Sizningcha, korrupsiya haqida xabar bergan shaxslarga «himoya orderi» berilishi jamiyatda bu illatga qarshi kurashish faolligini oshiradimi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
