27 yanvar kuni bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda Prezident Shavkat Mirziyoyev uyushgan jinoiy guruhlar faoliyatini cheklashdagi sustkashliklarni ochiq tanqid qildi. Davlat rahbari ta’kidicha, bu toifa odamlar “faqat ko‘cha”da yurmaydi — endi “biznes niqobi”ni kiyib, daromad bor joyga kirib boryapti.
Prezidentning gapi qisqa va qattiq: bunday to‘dalar hatto chet elga chiqib olib, o‘sha yerda ham o‘z vatandoshlarini talashgacha borayotgani qayd etildi. Ya’ni muammo faqat mahalla yoki tuman doirasida emas, transchegaraviy tus olyapti.
Qaysi yo‘nalishlar “eng ko‘p qo‘lga tushyapti”
Yig‘ilishda ayniqsa quyidagi sohalarda jinoiy guruhlar faolligi keskin oshgani aytildi:
— ko‘p qavatli uylar oldi-sotdisi,
— avtomashinalar xarid-sotuvi,
— moliyaviy piramidalarni uyushtirish,
— “Haj” va “Umra” ziyoratiga yuborish bilan bog‘liq xizmatlar.
Raqamlar esa o‘yin emas. Ma’lum qilinishicha, faqat Toshkent shahrida xonadon sotish masalasida 3 mingdan ziyod fuqaroga 1,3 trln so‘m zarar yetkazilgan. Bu — minglab oilalarning umidi, puli, nervi, ishonchi degani.
Firibgarlar qopqoniga tushmaslik uchun nima ishlar qilinyapti?
Prezident mas’ullar aholining huquqiy savodxonligini oshirish bo‘yicha yetarli ish qilmayotganini ham ko‘rsatib o‘tdi. Chunki firibgarlar odamning ko‘ngliga o‘ynaydi: “tez hal qilaman”, “oson pul”, “yo‘li bor” degan gaplar bilan boshlaydi — oqibati esa sud, qarz, afsus.
Biznesga aralashish, tahdid va “qora bosim”
Yig‘ilishda so‘nggi paytlarda jinoiy guruhlar oldi-berdi munosabatlarga va biznes jarayonlariga aralashib, tadbirkorlar hamda investorlarga bosim o‘tkazayotgani alohida ta’kidlandi. Bu esa iqtisodga ham, odamlarning erkin mehnat qilish kayfiyatiga ham to‘g‘ridan to‘g‘ri zarba.
Chet elda ham qonun ustuvorligi ta’minlanadi
Muammo tashqi maydonga chiqqani uchun yechim ham keng qo‘yilyapti: Birlashgan Arab Amirliklari, Turkiya, AQSH va boshqa davlatlardagi elchixonalarda ichki ishlar vakili lavozimi joriy qilindi. Ushbu vakillar xorijdagi hamkasblari bilan hamkorlikda ishlab, bunday zo‘ravonliklar bo‘yicha qonun ustuvorligini ta’minlash, shuningdek, fuqarolarning yot g‘oyalar ta’siriga tushib qolishining oldini olishga ko‘maklashishi aytildi.
Yangi topshiriqlar va alohida xizmat
Mutasaddilarga transchegaraviy va virtual maydonda uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish bo‘yicha yaxlit tizimni yo‘lga qo‘yish vazifasi qo‘yildi. Shuningdek, Ichki ishlar vazirligida uyushgan jinoyatchilik bo‘yicha alohida xizmat tashkil qilinishi belgilandi.
Eng og‘riqli nuqta yoshlar va sportchilar masalasi
Yig‘ilishda o‘tgan yili poytaxtda ushlangan uyushgan jinoiy guruhlar tarkibida 259 nafar “og‘ir” toifadagi yoshlar va sportchilar bo‘lgani juda tashvishli holat ekani qayd etildi.
Prezident sportchilarning aksariyati ko‘cha bezorisi yo‘liga kirib qolayotgani, joylarda pul uchun yashirin janglar uyushtirish holatlari ko‘payganini ham aytdi. Endi bu yo‘nalishda qat’iy nazorat ta’minlash vazifasi qo‘yildi. Yoshlarni jangovar sport turlariga qiziqishiga “taqiq” emas, to‘g‘ri yo‘l kerak: kasbga o‘qitish, salohiyatiga mos ish bilan band qilish tizimini yaratish topshirildi.
Bu mavzu Prezidentning 2025 yil 26 dekabr kuni Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga murojaatnomasida ham ko‘tarilgan — “oson pul topaman” degan ilinj ba’zi sportchilarni jinoiy to‘dalarga yetaklab qo‘yayotgani haqida ogohlantirilgan edi.
Xulosa bitta
Bu gal signal juda ravshan: uyushgan jinoyatchilik “ko‘cha” doirasidan chiqib, iqtisod, mulk, xizmatlar bozoriga suqilib kiryapti. Demak, unga qarshi kurash ham faqat reyd yoki bitta tadbir bilan emas — tizim, profilaktika, axborot va qonun ustuvorligi orqali bo‘lishi kerak.
Muxlislar uchun eng muhim jihat shu: sport — tarbiya, intizom va g‘urur manbai bo‘lishi kerak. Ring yoki tatamidagi kuch — hayotdagi adolat uchun ishlasin, “oson pul” uchun emas.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
