Oʻzbekistonda jamoat joylarida sogʻlom muhitni taʼminlashga qaratilgan yana bir muhim hujjat qabul qilinishi kutilmoqda. Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan tegishli buyruq loyihasiga koʻra, alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilishga oid ogohlantiruvchi belgilar, axborot lavhalari hamda tibbiy eslatmalarni joylashtirish tartibi aniq belgilab berilishi rejalashtirilgan.
Loyihada jamoat joylarida tamaki va alkogol isteʼmoli taqiqlangani haqida aniq va koʻzga tashlanadigan belgilarni oʻrnatish majburiy qilib belgilanmoqda. Shu bilan birga, fuqarolarga qayerda bu kabi mahsulotlardan foydalanish mumkin yoki mumkin emasligi haqida toʻliq maʼlumot beruvchi lavhalar ham joylashtirilishi talab etiladi.
Yangi tartibga muvofiq, jamoat joylari hisoblangan hududlar, binolar, inshootlar, shuningdek jamoat transportiga egalik qiluvchi yoki ulardan foydalanuvchi shaxslar va tashkilotlar maxsus masʼuliyatga ega boʻladi. Ular belgilangan Nizom asosida:
- alkogol va tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilish taqiqlanganligi haqidagi ogohlantiruvchi belgilarni oʻrnatishi;
- maxsus ajratilgan joylar haqida axborot beruvchi lavhalarni joylashtirishi;
- hamda bunday joylarda tibbiy ogohlantirishlarni tayyorlab, koʻrinadigan joylarga qoʻyishi shart boʻladi.
Bundan tashqari, mavjud normativ hujjatlar ham eʼtibordan chetda qolmaydi. Xususan, Vazirlar Mahkamasining 2003 yil 13 fevralda qabul qilingan 75-sonli qarorida chakana savdo nuqtalari va umumiy ovqatlanish obyektlarida joylashtirilishi lozim boʻlgan belgilar namunalari allaqachon tasdiqlangan. Unda tamaki va nikotin mahsulotlarini isteʼmol qilish taqiqlanganligi haqida ogohlantiruvchi belgilar, shuningdek maxsus joylar haqida axborot beruvchi lavhalar va tibbiy eslatmalar namunasi koʻrsatib oʻtilgan.
Mutaxassislar fikricha, mazkur chora-tadbirlar aholi oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, jamoat joylaridagi salomatlik xavflarini kamaytirish va fuqarolarni zararli odatlardan himoya qilishga xizmat qiladi.
Endi asosiy masala — ushbu qoidalar amalda qay darajada ijro etilishi. Chunki qogʻozdagi qonun emas, uning hayotda ishlashi jamiyatga haqiqiy taʼsir koʻrsatadi.
