Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasida kitobxonlarga xizmat ko‘rsatish tizimini zamonaviy bosqichga olib chiqish rejalashtirilmoqda. Yangi hukumat qarori loyihasiga ko‘ra, kutubxona faoliyatiga sun’iy intellekt texnologiyalari, raqamlashtirish va avtomatik tahlil tizimlari keng joriy etilishi mumkin.
Loyihada Milliy kutubxonaga axborot-kutubxona sohasida qator qo‘shimcha vazifalar yuklanishi nazarda tutilgan. Jumladan, sun’iy intellekt yordamida kitobxonlar qiziqishlari va ehtiyojlarini tahlil qilish, ularga mos adabiyotlar tavsiya etish hamda axborot izlash jarayonini soddalashtiruvchi dasturlar ishlab chiqish rejalashtirilmoqda.
Bu yangilik kitobxonlar uchun katta qulaylik yaratishi mumkin. Masalan, foydalanuvchi ma’lum bir mavzu bo‘yicha kitob yoki maqola izlaganda, sun’iy intellekt unga o‘xshash manbalarni, tavsiya etiladigan adabiyotlarni va kerakli axborot resurslarini tezroq topib berishi mumkin. Bu esa kutubxonadan foydalanish jarayonini ancha osonlashtiradi.
Shuningdek, 2027 yil 1 avgustga qadar axborot resurslarini raqamlashtirish, avtomatik tanib olish tizimlarini joriy etish, nashrlarni kataloglashtirish va tasniflash ishlarini amalga oshirish ko‘zda tutilgan. Bunday ishlar kutubxona fondini saqlash, tartibga solish va foydalanuvchilarga tezkor taqdim etishda muhim ahamiyatga ega.
Loyihada interaktiv xizmatlar sonini ko‘paytirish, xalqaro axborot resurslaridan kengroq foydalanish imkoniyatlarini yaratish ham belgilangan. Bu orqali kitobxonlar nafaqat mahalliy, balki xorijiy ilmiy, madaniy va ta’limiy manbalardan ham samarali foydalanishi mumkin bo‘ladi.
Bundan tashqari, “Ma’rifat markazi” binosining bir qismi kitobxonlarga xizmat ko‘rsatish uchun Milliy kutubxonaga ajratilishi rejalashtirilmoqda. Shu bilan birga, “Ochiq osmon ostidagi kutubxona” shaklida “Kitobxonlar xiyoboni” tashkil etilishi ham mumkin.
Bu tashabbus kutubxonani faqat kitob saqlanadigan joy emas, balki zamonaviy bilim, muloqot va madaniy muhit markaziga aylantirishga qaratilgan. Kitobxonlar uchun ochiq, qulay va texnologik jihatdan rivojlangan muhit yaratilishi yoshlarning o‘qishga bo‘lgan qiziqishini oshirishi kutilmoqda.
Qisqasi, Milliy kutubxona faoliyatida sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalardan foydalanish rejalashtirilmoqda. Kitobxonlarga tavsiya berish, resurslarni raqamlashtirish, kataloglashtirish va interaktiv xizmatlarni kengaytirish orqali kutubxona yangi davr talablariga moslashadi. Endi kitob izlash ham “aqlli rejim”ga o‘tadi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
