Yo‘ldagi janjallar uchun jazo kuchaytirilishi kerakmi?

O‘zbekistonda so‘nggi paytlarda haydovchilar o‘rtasidagi mojarolar, haqorat va mashinadan tushib kuch ishlatish holatlari ko‘p muhokama qilinmoqda. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videolarda ba’zan oddiy yo‘l talashish yoki signal berish ortidan janjal chiqib, holat mushtlashuvgacha borayotganini ko‘rish mumkin.

Bunday holatni faqat “asabiylashib ketdi” deb qabul qilish to‘g‘ri emas. Haydovchi mashinadan tushib boshqa yo‘l harakati ishtirokchisiga tashlansa, haqorat qilsa yoki kuch ishlatsa, bu yo‘l harakati madaniyati muammosidan tashqari, jamoat tartibi va fuqarolar xavfsizligiga ham daxl qiladi.

Rivojlangan davlatlarda bunday harakatlarga jiddiy qaraladi. Ayrim mamlakatlarda haydovchining boshqa shaxsga tahdid qilishi, haqorat qilishi yoki qo‘l ko‘tarishi ma’muriy jarima bilan cheklanmay, jinoiy javobgarlikka ham sabab bo‘ladi. Shu bilan birga, haydovchilik guvohnomasidan mahrum qilish, katta jarimalar, sug‘urta tarixiga salbiy ta’sir kabi choralar ham qo‘llanadi.

O‘zbekistonda ham yo‘ldagi agressiyaga nisbatan qat’iyroq yondashuv kerakligi haqida fikrlar ko‘paymoqda. Chunki bunday mojarolar faqat ikki haydovchi o‘rtasidagi tortishuv emas. U atrofdagi yo‘lovchilar, piyodalar, bolalar va boshqa haydovchilar xavfsizligiga ham ta’sir qiladi.

Katta jarima bunday holatlarni kamaytirishda ta’sirli chora bo‘lishi mumkin. Lekin faqat jarima yetarli emas. Mashinadan tushib kuch ishlatgan yoki boshqa haydovchini haqorat qilib, vaziyatni ataylab keskinlashtirgan shaxslarga nisbatan haydovchilik guvohnomasidan vaqtincha mahrum qilish masalasi ham ko‘rib chiqilishi kerak.

Bundan tashqari, videodalillar asosida tezkor chora ko‘rish tizimini kuchaytirish muhim. Yo‘lda janjal chiqargan shaxs keyinchalik “shunchaki gap talashdik” deb qutulib ketmasligi kerak. Kamera yoki fuqarolar yuborgan video asosida holat huquqiy baholanishi lozim.

Yo‘ldagi madaniyat faqat qoidaga amal qilish bilan o‘lchanmaydi. Haydovchining asabini tiya olishi, boshqa insonga hurmat bilan munosabatda bo‘lishi ham xavfsiz harakatning bir qismi. Yo‘ldagi g‘azab vaqtida to‘xtatilmasa, u bir necha daqiqalik janjaldan og‘ir oqibatlarga olib kelishi mumkin.