Toshkentda viza olib berishda 31,2 ming dollarlik firibgarlik fosh etildi
Toshkent shahrida xorijiy fuqarolarning ishonchiga kirib, ularga O‘zbekistonga kirish vizalarini noqonuniy tarzda hal qilib berishni va’da qilgan jinoiy guruh fosh etildi. Davlat xavfsizlik xizmati hamda Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti xodimlari tomonidan o‘tkazilgan ko‘p bosqichli tezkor tadbirda 31 200 AQSH dollari miqdoridagi mablag‘ni qo‘lga kiritmoqchi bo‘lgan ikki nafar shaxs ashyoviy dalillar bilan qo‘lga olindi.
Quyida xorijliklar hisobidan mo‘may daromad orttirmoqchi bo‘lgan «zanjir»ning fosh etilishi va mazkur tezkor amaliyot tafsilotlarini batafsil ko‘rib chiqamiz.
1. «Tanishlar orqali viza»: 3 nafar chet ellik uchun 31 200 dollarlik savdo
Ma’lum bo‘lishicha, Toshkent shahrida yashovchi, 1985 yilda tug‘ilgan fuqaro uch nafar chet el fuqarosiga yuqori martabali tanishlari borligini aytib, ularning O‘zbekiston Respublikasi hududiga kirishi uchun zarur bo‘lgan vizalarni rasmiylashtirib berishni va’da qilgan.
Biroq, ushbu «xizmat» beminnat emas edi: u xorijliklardan har bir hujjat uchun katta miqdorda pul talab qilib, jami summani 31 200 AQSH dollari etib belgilagan.
Ammo uning rejalari uzoqqa bormadi. Maxsus xizmatlar tomonidan nazorat ostiga olingan gumonlanuvchi kelishilgan pul mablag‘larini qabul qilib olayotgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan jinoyat ustida qo‘lga olindi.
2. Zanjirli tuzoq: 27 ming dollarlik ulush va ikkinchi sherikning fosh bo‘lishi
Tezkor xodimlar tomonidan o‘tkazilgan dastlabki surishtiruv jarayonida mazkur jinoyat faqat bir kishining tashabbusi emasligi, balki o‘zaro kelishilgan tizimli sxema ekani oydinlashdi.
Qo‘lga olingan 1985 yilda tug‘ilgan shaxsning ko‘rsatmasiga ko‘ra:
U umumiy 31 200 dollardan 4 200 dollarini o‘ziga vositachilik haqi sifatida olib qolishi kerak bo‘lgan;
Qolgan asosiy qismni — 27 000 AQSH dollarini esa Toshkent shahrida yashovchi, 1960 yilda tug‘ilgan ikkinchi shaxsga yetkazishi lozim edi.
Huquq-tartibot organlari tezkor tadbirni zudlik bilan davom ettirib, nazorat ostidagi maxsus yetkazib berish amaliyotini o‘tkazdi. Natijada 1960 yilda tug‘ilgan fuqaro ham o‘z «ulushi» bo‘lgan 27 ming dollarni qabul qilib olayotgan vaqtida aynan DXX va Departament xodimlari tomonidan qo‘lga olindi.
3. Jinoyat ishi qo‘zg‘atildi: Qonun oldidagi javobgarlik
Hozirgi vaqtda ushbu ikki shaxsga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining tegishli moddalari (firibgarlik va pora berishga dalolat qilish alomatlari) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Mas’ul idoralar tomonidan quyidagi yo‘nalishlarda tergov harakatlari olib borilmoqda:
Jinoyatchilarga aloqador bo‘lgan boshqa shaxslar va soxta «tanishlar» doirasini aniqlash;
Ushbu sxema orqali ilgari boshqa xorijiy fuqarolardan ham pul undirilgan yoki yo‘qligini tekshirish;
Chet elliklarning mamlakatga noqonuniy kirishiga zamin yaratmoqchi bo‘lgan ehtimoliy boshqa kanallarni bartaraf etish.
Mamlakat xavfsizligi va sarhadlari daxlsizligiga tahdid soluvchi bu kabi xatti-harakatlarga qarshi kurash qat’iy davom ettiriladi.
4. Rasmiy viza va elektron tizimlar: Nega «vositachilar»ga ishonish xavfli?
So‘nggi yillarda O‘zbekistonda viza berish va xorijiy fuqarolarni ro‘yxatga olish jarayonlari maksimal darajada soddalashtirilgan va raqamlashtirilgan. Ko‘plab davlatlar fuqarolari uchun vizasiz rejim yoki bir necha kun ichida rasmiylashtiriladigan «E-visa» (elektron viza) portali faoliyat yuritmoqda.
Shunga qaramay, turli shubhali shaxslar va norasmiy «yordamchilar»ning xizmatidan foydalanishga urinish nafaqat yirik moliyaviy yo‘qotishlarga, balki O‘zbekiston qonunchiligini buzganlik uchun deportatsiya qilinish va mamlakatga kirishga uzoq yillik taqiq qo‘yilishiga olib kelishi mumkin.
Xulosa va jamoatchilik munosabati
31,2 ming dollarlik viza firibgarligining tezkorlik bilan fosh etilishi mamlakatda noqonuniy migratsiya va korrupsion sxemalarga qarshi qat’iy nazorat o‘rnatilganining yaqqol namunasi bo‘ldi.
Sizningcha, xorijliklarni bunday katta mablag‘ga aldashga uringan shaxslarga qanday jazo choralari qo‘llanilishi kerak? Mamlakatimizga kirish vizalarini rasmiylashtirish tizimida firibgarliklarning oldini olish uchun yana qanday choralarni kuchaytirish lozim? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!
Izohlar 0
…