Katta xushxabar: Deklaratsiyasiz naqd valyuta olib chiqish limiti 10 ming dollarga oshirilmoqda

O‘zbekiston Respublikasi hududini tark etayotgan fuqarolar, tadbirkorlar va xorijiy sayyohlar uchun bojxona chegaralaridan o‘tish tartibi sezilarli darajada soddalashtirilmoqda. Prezidentning yangi farmoniga muvofiq, naqd xorijiy valyutani bojxona deklaratsiyasini to‘ldirmasdan olib chiqib ketish me’yori amaldagi 100 million so‘m ekvivalentidan naq 10 ming AQSH dollari ekvivalentigacha oshiriladi. Bu o‘zgarish qachondan kuchga kiradi, deklaratsiya qachon talab etiladi va o‘tgan yillarda bu ko‘rsatkich qanday o‘zgargan edi?

Quyida fuqarolarning chet elga safarlarini yanada qulaylashtiradigan ushbu tarixiy qaror, qonunchilikka kiritilayotgan o‘zgarishlar va uning amaliy ahamiyati tafsilotlari bilan tanishamiz.

1. Chegaradagi katta yengillik: 100 mln so‘mdan 10 ming dollargacha sakrash

Mamlakatimizda moliyaviy erkinlikni ta’minlash, valyuta siyosatini liberallashtirish va bojxona nazorati jarayonlaridagi ortiqcha byurokratik to‘siqlarni bartaraf etish bo‘yicha navbatdagi muhim qadam qo‘yildi.

Yangi tartibga ko‘ra, jismoniy shaxslar O‘zbekistondan chiqib ketayotganda o‘zlari bilan 10 000 AQSH dollarigacha (yoki uning boshqa valyutalardagi ekvivalenti miqdorida) bo‘lgan naqd mablag‘larni hech qanday bojxona deklaratsiyasi to‘ldirmasdan, «yashil yo‘lak» orqali erkin olib chiqib ketishlari mumkin bo‘ladi.

• Asosiy qoida: Naqd pul mablag‘i faqatgina belgilangan 10 ming dollarlik chegaradan oshgan taqdirdagina yo‘lovchi bojxona deklaratsiyasini to‘ldirishi shart bo‘ladi.

Bu esa sayohatga, davolanishga yoki xizmat safariga otlangan minglab hamyurtlarimizning chegara-bojxona postlarida ortiqcha hujjat rasmiylashtirish va vaqt yo‘qotish tashvishiga barham beradi.

2. Qonun qachon kuchga kiradi? Hukumat oldiga qo‘yilgan vazifa

Prezident tomonidan 27 avgust kuni imzolangan tegishli farmonga asosan, mazkur yangi mexanizmni to‘liq huquqiy mustahkamlash bo‘yicha aniq muddat belgilab berildi.

• Ijro muddati: Joriy yil yakuniga qadar;

• Vazifa: Naqd valyutani olib chiqib ketish me’yorini 10 ming dollar etib belgilashni nazarda tutuvchi qonun loyihasi ishlab chiqilib, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritilishi shart.

Shundan so‘ng qonun loyihasi Oliy Majlis palatalari tomonidan ko‘rib chiqiladi va rasman tasdiqlangach, amaliyotga to‘liq tatbiq etiladi.

3. Tarixiy dinamika: 2 ming dollardan 10 ming dollargacha bo‘lgan yo‘l

O‘zbekistonda naqd valyuta olib chiqish qoidalari so‘nggi yillarda ochiqlik va erkin bozor tamoyillari asosida bosqichma-bosqich yumshatib kelinmoqda. Ushbu ko‘rsatkichning tadrijiy o‘zgarishiga nazar tashlasak:

1. 2020 yil 1 sentyabrgacha bo‘lgan davr: O‘zbekiston fuqarolari va mehmonlari faqatgina 2 000 AQSH dollari ekvivalentidagi naqd mablag‘ni deklaratsiyasiz olib chiqishi mumkin edi. Bundan ortiq summa albatta deklaratsiyalanishi shart bo‘lgan.

2. 2020 yildan hozirgi kungacha: 2020 yil 1 sentyabrdan e’tiboran me’yor 100 million so‘m etib belgilandi. Valyuta kursi o‘zgarishlari fonida bu miqdor o‘rtacha 7 500 – 8 000 dollar atrofidagi qiymatni tashkil qilib kelayotgan edi.

3. Yangi bosqich: Endilikda chegara aniq va qat’iy ravishda xalqaro standartlarga mos 10 000 AQSH dollari etib mustahkamlanmoqda.

4. Nega bu islohot muhim? Sayyohlar va biznes uchun ahamiyati

Xalqaro bojxona va moliya amaliyotida (jumladan, Yevropa Ittifoqi va qator rivojlangan davlatlarda) 10 000 dollar/yevro miqdori standart deklaratsiyasiz chegara hisoblanadi.

O‘zbekistonda ushbu tartibning joriy qilinishi:

• Sayyohlik jozibadorligini oshiradi: Xorijiy mehmonlar O‘zbekistonga kirish va chiqish chog‘ida valyuta qoidalari bo‘yicha xalqaro darajadagi bir xil va tushunarli me’yorlarga duch keladi.

• Ishbilarmonlik muhitini yaxshilaydi: Xorijga qisqa muddatli xizmat safarlariga chiquvchi mutaxassislar va tadbirkorlar uchun xarajatlarni naqd shaklda olib chiqishda katta moslashuvchanlik beradi.

• Byurokratiya va korrupsiya xavfini kesadi: Chegara-o‘tkazish punktlarida fuqarolarni tekshirish va sun’iy to‘siqlar yaratish ehtimoli keskin kamayadi.

Xulosa va jamoatchilik munosabati

O‘zbekiston hududidan deklaratsiyasiz naqd pul olib chiqish limitining 10 ming dollargacha yetkazilishi mamlakat moliya va bojxona tizimidagi navbatdagi erkinlashtirish qadami sifatida jamoatchilik tomonidan iliq qarshi olinmoqda. Bu chora nafaqat fuqarolar erkinligini ta’minlaydi, balki yurtimizning xalqaro moliyaviy imidjini ham sezilarli darajada mustahkamlaydi.

Sizningcha, chet elga chiqishda deklaratsiyasiz 10 000 dollarlik limit yetarlimi yoki uni yanada oshirish lozimmi? Bu o‘zgarish sizni chegaradagi ortiqcha ovoragarchiliklardan xalos qiladi deb hisoblaysizmi? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring!