Endi qachon shovqin qilish mumkin emas? Yangi qoidalar kuchga kiradi

O‘zbekistonda fuqarolarning tungi osoyishtaligini himoya qilishga qaratilgan yangi tartib belgilandi. Prezident tomonidan imzolangan qonunga ko‘ra, ish kunlari tungi vaqtda, dam olish va ishlanmaydigan bayram kunlarida esa yanada uzoqroq muddat davomida shovqin bilan fuqarolar tinchligini buzishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Ko‘p qavatli uylarda baland musiqa, shovqinli yig‘inlar yoki boshqa bezovta qiluvchi tovushlar qo‘shnilar uchun jiddiy muammoga aylanishi mumkin. Endi bunday holatlarga nisbatan aniqroq vaqt chegaralari belgilandi.

Yangi tartib «Aholini shovqinning zararli ta’siridan himoya qilish to‘g‘risida»gi qonun bilan mustahkamlandi. Hujjat 2026 yil 9 sentyabrda qabul qilingani haqida xabar berilgan.

Eng muhim savol: soat nechadan keyin shovqin mumkin emas?

Yangi qoidaga ko‘ra:

Ya’ni ish kuni kechqurun soat 23:00 dan keyin boshqalarning osoyishtaligiga xalaqit beradigan shovqinga yo‘l qo‘yilmaydi. Dam olish va ishlanmaydigan bayram kunlarida esa bu cheklov 22:00 dan boshlanadi.

Lekin yangi qoida hoziroq kuchga kirmaydi

Bu yerda ko‘pchilik uchun muhim jihat bor: qonun imzolangani bilan yangi tartib darhol amal qila boshlamaydi.

Hujjat rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran uch oy o‘tgach kuchga kiradi. Shu sababli qoidalarning amalda qo‘llanish sanasini qonunning rasmiy e’lon qilingan kunidan hisoblash kerak.

Demak, «qonun imzolandi — bugundan boshlab soat 23:00 dan keyin shovqin qilish mumkin emas» degan tushuncha to‘g‘ri emas. Yangi talablar belgilangan muddat o‘tgach amal qiladi.

Faqat baland musiqa haqida emas

Yangi qonunning maqsadi faqat qo‘shnilarni baland musiqadan himoya qilish bilan cheklanmaydi. U aholining osoyishtaligi va normal dam olishini ta’minlash, shuningdek, shovqinning insonga zararli ta’sirini kamaytirishga qaratilgan.

Qonun loyihasining avvalgi muhokamalarida ham ko‘p kvartirali uylarda shovqin darajasi me’yordan oshadigan qurilish va ta’mirlash ishlarini tartibga solish masalasi ko‘tarilgan edi.

Shuning uchun yangi qoidalarni oddiy qilib «tungi vaqtda baland musiqa qo‘yish taqiqlanadi» deb tushunish yetarli emas. Asosiy mezon — fuqarolarning osoyishtaligiga ta’sir qiladigan, belgilangan me’yordan yuqori shovqin.

Qaysi vaqtni eslab qolish kerak?

Yangi tartibni eslab qolish juda oson:

Ish kuni — 23:00 dan keyin jimlik.

Dam olish va bayram kuni — 22:00 dan keyin jimlik.

Ertalab esa ish kunlari 07:00 dan, dam olish va ishlanmaydigan bayram kunlari 09:00 dan keyin belgilangan cheklov tugaydi.

Shovqinning yo‘l qo‘yiladigan darajasi esa odamni sezilarli darajada bezovta qilmaydigan va inson organizmida jiddiy o‘zgarishlarga olib kelmaydigan daraja sifatida belgilanadi. Aniq mezonlar sanitariya qoidalari va normalari asosida belgilanadi.

Nega bu qoida muhim?

Kechasi baland musiqa, shovqinli ta’mirlash yoki boshqa bezovta qiluvchi tovushlar nafaqat bir xonadon, balki butun ko‘p qavatli uy aholisining dam olishiga ta’sir qilishi mumkin.

Shu nuqtayi nazardan yangi qonunning asosiy g‘oyasi oddiy: bir kishining erkinligi boshqa odamlarning tinchligi hisobidan ta’minlanmasligi kerak.

Eng muhimi, yangi tartib fuqarolarga o‘z huquqlarini aniqroq anglash imkonini ham beradi. Qo‘shnilar o‘rtasida «qaysi vaqtgacha shovqin qilish mumkin?» degan bahslar o‘rniga qonun bilan belgilangan aniq vaqt chegaralari mavjud bo‘ladi.

Qisqa hayotiy qo‘llanma

• 23:00–07:00 — ish kunlari osoyishtalikni buzadigan shovqinga yo‘l qo‘yilmaydi.

• 22:00–09:00 — dam olish va ishlanmaydigan bayram kunlarida xuddi shu talab amal qiladi.

• Qonun hoziroq emas, rasmiy e’lon qilinganidan 3 oy o‘tgach kuchga kiradi.

• Shovqinning yo‘l qo‘yiladigan darajasi sanitariya normalari asosida belgilanadi.

• Yangi tartibning maqsadi — aholining tinchligi, normal dam olishi va shovqinning zararli ta’siridan himoyalanishini ta’minlash.

Shunday qilib, endi vaqtni eslab qolish kerak: ish kuni — 23:00, dam olish va bayram kuni — 22:00. Qonun kuchga kirgach, bu soatlardan keyin qo‘shnilarning tinchligini buzadigan shovqin masalasiga munosabat ancha qat’iylashadi.