Televizorni kim ko‘ryapti? O‘zbekistonliklar yangiliklarni qayerdan olayotgani ma’lum bo‘ldi

O‘zbekiston axborot makonida media iste’moli bo‘yicha muhim tarixiy o‘zgarish qayd etildi. Mamlakat miqyosida o‘tkazilgan yangi milliy tadqiqot natijalariga ko‘ra, messenjer va raqamli platformalar an’anaviy ommaviy axborot vositalarini rasman ortda qoldirdi.

So‘rovnoma ishtirokchilaridan yurtdagi yangiliklar, voqealar va hodisalar haqida aynan qaysi manbalardan xabar topishi so‘ralganda (jami 1411 nafar respondent orasida uchtagacha javob tanlash imkoniyati bilan), Telegram kanallari 51,6 foiz natija bilan mutlaq yetakchiga aylangani ma’lum bo‘ldi. Uzoq yillar davomida monopol peshqadam bo‘lib kelgan an’anaviy televideniye esa 44,6 foiz ko‘rsatkich bilan ikkinchi o‘ringa tushib qoldi.

Aholi yangiliklarni qayerdan olmoqda? (Umumiy reyting)

So‘rovnoma natijalariga ko‘ra, axborot manbalarining umumiy taqsimoti quyidagicha shakllandi:

• Telegram kanallar: 51,6%;

• Televideniye: 44,6%;

• Boshqa ijtimoiy tarmoqlar: 41,6%;

• YouTube va videobloglar: 31,3%;

• Internet nashrlar va yangilik saytlari: 30,0%;

• Radio: 7,2%;

• Davlat organlarining rasmiy veb-saytlari: 5,9%;

• Bosma gazeta va jurnallar: bor-yo‘g‘i 5,2%.

Avlodlar va jins kesimidagi keskin farq

Tadqiqot jadvalidagi ko‘rsatkichlar o‘zbek jamiyatida axborot qabul qilish odatlari yosh va jinsga qarab tubdan farq qilishini ochiqladi:

• Yoshlar raqamli dunyoda: 18–24 yosh oralig‘idagi fuqarolarning 66,2 foizi, 25–34 yoshdagilarning esa 60,2 foizi yangiliklarni Telegram orqali o‘qiydi. Bu guruhda televizor ko‘ruvchilar ulushi atigi 23–28 foiz oralig‘ida saqlanib qolmoqda;

• Katta avlod an’anaga sodiq: 55 yosh va undan katta bo‘lgan respondentlar orasida manzara tamomila aksincha: ularning 77,4 foizi asosiy axborotni aynan televideniyedan oladi, bu toifada Telegram ko‘rsatkichi 28,3 foizgacha pasayadi;

• Ayollar va erkaklar tanlovi: Ayollar orasida Telegram (53,9%) va YouTube (32,5%) ommaboproq bo‘lsa, erkaklar internet saytlari (31,5%), ijtimoiy tarmoqlar (43,2%) hamda radio (10,4%) xabarlariga nisbatan ko‘proq qiziqish bildirgan.

Ushbu raqamlar O‘zbekistonda davlat va nodavlat media tuzilmalari, jamoatchilik bilan aloqalar (PR) xizmatlari hamda reklama beruvchilar uchun auditoriya bilan muloqot qilishning asosiy ko‘prigi allaqachon mobil raqamli maydonga to‘liq ko‘chib o‘tganini yaqqol tasdiqlaydi.