“Besh yoshlik or olov solsin ko‘zlaringga!”: Feruzabonuning she’ri xalqni yig‘latdi (audio)

Ijtimoiy tarmoqlarda 5 yoshli qizchaga nisbatan sodir etilgan mudhish zo‘ravonlik fojiasi butun jamoatchilikni larzaga solishda davom etmoqda. Shoira va ijodkor Feruzabonu mazkur ayanchli hodisaga jim qarab turolmay, begunoh jabrdiyda murg‘ak go‘dakka atab yozilgan, yurakni o‘rtovchi she’rini keng jamoatchilikka o‘qib eshittirdi. Inson vijdonini uyg‘otishga chorlovchi ushbu dardli misralar bir zumda ijtimoiy tarmoqlar bo‘ylab tarqalib, minglab yurtdoshlarimizning ko‘z yoshlari va qizg‘in muhokamasiga sabab bo‘ldi. Ijodkor o‘z asarida nafaqat jinoyatchilarni, balki bolalarni himoya qilishda loqaydlik ko‘rsatayotgan muhitni, soxta majlislarni va mehrsiz dunyoni keskin qoralaydi. «Besh yoshida nomusini qurbon qilgan shu go‘dakning uvolidan qo‘rqqin dunyo!» deya yangragan hayqiriq butun jamiyatni chuqur mushohada yuritishga chaqirmoqda.

«Sindirilgan nomus, shoira isyoni va jamiyat dardi»: Bayonotning 5 ta asosiy nuqtasi

Feruzabonuning dardli she’riy murojaati va jamoatchilik munosabati bo‘yicha eng muhim urg‘ular:

• 5 yoshli jabrdiyda qizchaga bag‘ishlov: Shoira jinsiy zo‘ravonlik qurboni bo‘lgan murg‘ak go‘dak taqdiriga bag‘ishlab dardli she’rini e’lon qildi;

• «Uvolidan qo‘rqqin dunyo»: She’rda nomussiz jinoyatchilarga va insoniylikni yo‘qotgan shafqatsiz muhitga nisbatan keskin nafrat ifoda etildi;

• Rasmiy va soxta minbarlar tanqidi: Muallif bolalar himoyasi qolib, faqat quruq gaplar bilan cheklanadigan loqayd tizim va «majlislar»ni ochiq qoraladi;

• Qizchaga dalda va ruhiy ko‘mak: «Tur o‘rningdan, qaddingni tut, ko‘z yoshingni art!» satrlari orqali jabrlangan bolaga ruhiy madad va iroda tilandi;

• Jamoatchilikning keskin aks-sadosi: Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari shoiraning har bir misrasini qo‘llab-quvvatlab, pedofillarga nisbatan eng oliy jazo choralarini qo‘llashni talab qilmoqda.

Feruzabonuning she’riy murojaatidagi asosiy ramzlar va ijtimoiy saboqlar tasnifi

Muallif misralaridagi ramziy ma’nolar va ko‘tarilgan ijtimoiy muammolar tahlili:

Ijtimoiy va huquqiy ekspertiza: Nega bolalar himoyasi bo‘yicha sukut saqlab bo‘lmaydi?

Huquqshunoslar, psixologlar va jamoat faollarining xulosalari:

• «She’riyat — jamiyat vijdoni ko‘zgusi»: Feruzabonuning ushbu dardli she’ri shunchaki hissiyot emas, balki xalqning ichidagi og‘riq, g‘azab va adolat talabining badiiy tildagi aksidir; jamoatchilik bunday fojialarga befarq qaramayotgani jinoyatchilikni ildizi bilan yo‘q qilishda eng muhim kuch sanaladi;

• «Qonunchilikning murosasiz mustahkamlanishi»: So‘nggi yillarda bolalarga nisbatan zo‘ravonlik uchun jazo choralari kuchaytirilgan bo‘lsa-da, amaliyotda ushbu moddalar bo‘yicha hech qanday muddatidan oldin ozod qilish yoki amnistiya qo‘llanilmasligi shart; pedofiliyaga qarshi yagona chora — umrbod qamoq jazosi va qat’iy reyestrlar yuritishdir;

• Muhitning befarqligini sindirish: Qo‘shnichilik, mahalla va ta’lim muassasalarida bolalar xavfsizligiga nisbatan sergaklikni oshirish zarur; zo‘ravonlik belgilarini ko‘rganda «birovning oilasi» deb sukut saqlash — jinoyatga sherik bo‘lish bilan teng ekanini har bir inson anglashi lozim.

Sizningcha, voyaga yetmagan va murg‘ak go‘daklarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik sodir etgan jinoyatchilarga qarshi qanday jazo choralari qo‘llanilishi kerak: umrbod ozodlikdan mahrum qilishmi yoki undan ham og‘irroq sanksiyalarmi? Jamiyatimizda bunday fojialarning oldini olish uchun mahalla va oila instituti nimalarga ko‘proq e’tibor berishi lozim? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jamiyatni uyg‘otuvchi ushbu muhim tahlilni barcha yurtdoshlarimiz bilan baham ko‘ring!