2026 yil 1 fevraldan boshlab O‘zbekistonda bolalar xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan muhim mexanizm — professional tutingan oila xizmati ishga tushiriladi. Yangi tizim zo‘ravonlik oqibatida oilasidan olingan, hayoti va sog‘lig‘iga real tahdid mavjud bo‘lgan, shuningdek, ijtimoiy jihatdan xavfli ahvolda qolgan bolalarni tezkor himoya qilishga xizmat qiladi.
Qonunchilik talablariga ko‘ra, mazkur amaliyot bolaga vaqtinchalik, lekin ishonchli xavfsiz muhit yaratishni ko‘zlaydi. Eng asosiysi — bolani davlat muassasalariga joylashtirmasdan, imkoni boricha oila muhitida parvarishlash va tarbiyalash yo‘li tanlanadi. Bu esa bolaning ruhiy holati, kundalik odatlari va ijtimoiy moslashuvi uchun ancha yumshoq va tabiiyroq yo‘l hisoblanadi.
Yangi mexanizm, avvalo, quyidagi holatlardagi bolalar uchun mo‘ljallangan:
— zo‘ravonlikka duch kelganlar;
— oilasida qolishi xavfli bo‘lganlar;
— ijtimoiy xavfli sharoitda yashab qolganlar.
Bunda bolani muvaqqat joylashtirish jarayonining markazida bir maqsad turadi: uning xavfsizligi, barqaror rivojlanishi va normal hayot tarziga qaytishi uchun sharoit yaratish.
Professional tutingan oilalar zimmasiga faqat boshpana berish emas, balki bolaning huquq va manfaatlarini himoya qilish, psixologik qo‘llab-quvvatlash, ta’limga qaytarish, jamoaga moslashuviga yordam berish kabi mas’uliyatli vazifalar ham yuklanadi. Ya’ni bu “vaqtincha uy” emas — bu bola uchun vaziyat barqarorlashguncha tirgak bo‘ladigan, nazorat va mas’uliyatga asoslangan oilaviy muhit.
Muhim jihati shundaki, ushbu xizmat bolalarni internat yoki boshqa institutsional muassasalarga joylashtirish holatlarini qisqartirishga qaratilgan. Chunki bola uchun eng to‘g‘ri yo‘l — imkoni boricha oila muhitida ulg‘ayish. Yangi tizim aynan shu tamoyilni amalda kuchaytirishi kutilmoqda.
Xulosa qilib aytganda, professional tutingan oila xizmati bolalar huquqlarini himoya qilish va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tizimini yanada kuchaytirishga qaratilgan muhim qadam sifatida baholanmoqda. Bu tashabbus bolaga “sen yolg‘iz emassan” degan ishonchni amalda his qildirishi mumkin.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
