Dunyo boʻylab bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash toʻlqini kuchaymoqda
Soʻnggi oylarda dunyoning koʻplab rivojlangan mamlakatlari voyaga yetmagan bolalar va oʻsmirlarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini cheklash boʻyicha qatʼiy choralar koʻrishini eʼlon qilmoqda. Bu tendentsiya yosh avlodni kiberbulling, internetga qaramlik va ruhiy salomatlik muammolaridan himoya qilish maqsadida amalga oshirilmoqda. Avstraliya bu borada kashshof boʻlib, boshqa davlatlar uchun oʻziga xos pretsedent yaratdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.
Buyuk Britaniya ushbu roʻyxatga qoʻshilgan soʻnggi davlatlardan biri boʻldi. Mamlakat Bosh vaziri Keir Starmer iyun oyi oʻrtalarida bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni taqiqlash niyatida ekanini bildirdi. Hukumatlar tomonidan ilgari surilayotgan ushbu qoidalar yosh foydalanuvchilar duch kelishi mumkin boʻlgan xavflarni, jumladan, zararli kontent va onlayn yirtqichlar taʼsirini kamaytirishga qaratilgan.
Taqiq joriy etgan va rejalashtirayotgan davlatlar
Hozirda bir qator mamlakatlar ijtimoiy tarmoq gigantlariga nisbatan qonuniy talablarni kuchaytirmoqda. Quyida ushbu yoʻnalishda faol qadam tashlayotgan davlatlar keltirilgan:- Avstraliya: 2025-yil dekabr oyidan boshlab 16 yoshga toʻlmagan bolalar uchun Facebook, Instagram, TikTok va X kabi platformalardan foydalanishni rasman taqiqladi. Qoidalarni buzgan kompaniyalar 34,4 million AQSH dollarigacha jarimaga tortilishi mumkin.
- Avstriya: Mart oyi oxirida 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun cheklovlar joriy etishini maʼlum qildi.
- Kanada: 16 yoshgacha boʻlgan foydalanuvchilar uchun raqamli xavfsizlik toʻgʻrisidagi qonun loyihasini ishlab chiqdi.
- Daniya: Hukumat 15 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun platformalarni yopish boʻyicha siyosiy kelishuvga erishgan.
Shunga qaramay, bunday keskin choralar jamiyatda turli bahslarga sabab boʻlmoqda. Xususan, Amnesty Tech kabi tashkilotlar va bir qator ekspertlar bu taqiqlarni samarasiz deb hisoblamoqda. Ularning fikricha, yoshni tekshirishning invaziv usullari shaxsiy maʼlumotlar maxfiyligiga xavf tugʻdiradi va yosh avlodning zamonaviy raqamli realligini inobatga olmaydi.
Oʻzbekiston segmentida ham ijtimoiy tarmoqlarning yoshlar tarbiyasiga taʼsiri tez-tez muhokama qilinadigan mavzulardan biridir. Gʻarb davlatlarining ushbu tajribasi kelajakda mintaqamizdagi raqamli xavfsizlik siyosatiga ham oʻz taʼsirini koʻrsatishi mumkin. Hozircha aksariyat davlatlar jarimalar va qonuniy toʻsiqlar orqali texnologik gigantlarni masʼuliyatni oʻz zimmasiga olishga majburlashga urinmoqda.
Izohlar 0
…