O‘zbekistonda elektromobillar infratuzilmasini tezlatish va “yashil transport”ni rag‘batlantirish bo‘yicha yangi choralar belgilanmoqda. Prezident farmoni bilan tasdiqlangan 2026 yilgi davlat dasturida quvvatlash stansiyalaridagi tarifdan tortib, elektromobilda taksi qiladiganlar uchun yengilliklar, hatto ekologik tashabbuslargacha aniq vazifalar ko‘rsatib o‘tilgan.
Quvvatlash stansiyalarida tarifning “ortiqcha” qismi qoplanadi
Dasturga ko‘ra, elektromobillarni quvvatlash stansiyalarida 1 kWh elektr energiyasi narxining 300 so‘mdan oshgan qismi davlat budjeti hisobidan kompensatsiya qilib beriladi. Ushbu tartib 2026 yil 1 maydan yo‘lga qo‘yilishi kerak.
Bu qarorning asosiy maqsadi — quvvatlash xizmatini aholi uchun ancha “hamyonbop” qilish va stansiyalardan foydalanishni kengaytirish.
Elektromobilda taksi qiluvchilarga uchta muhim yengillik
2026 yil 1 martdan boshlab elektromobilda taksi faoliyati bilan shug‘ullanuvchi o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar uchun qator qo‘llab-quvvatlash choralari kiritiladi:
- ijtimoiy soliqdan 10 foizgacha chegirma beriladi;
- davlat tashkilotlariga qarashli avtoturargohlarda, jumladan aeroport va vokzallardagi parkovkalarda 30 daqiqagacha bepul turishga ruxsat etiladi;
- qoidabuzarlik va YTH sodir etmasdan 1 million kilometr masofada taksi xizmati ko‘rsatgan fuqarolarga “Tabiat himoyachisi” ko‘krak nishoni topshiriladi.
Qisqasi, kimki toza transportda halol mehnat qilib, qoidalarga rioya qilsa — unga ham moddiy, ham ma’naviy rag‘bat bor. “Yo‘lda namuna bo‘lsang, nishoning tayyor” degan gap.
Quvvatlash stansiyalari uchun yer maydoni arzonroq boshlanadi
Yana bir muhim yangilik: quvvatlash stansiyalari uchun sotib olinadigan yer uchastkalari auksionda bozor qiymatidan 2 barobar arzon boshlang‘ich narxda belgilanadi. Bu topshiriq ijrosi ham 2026 yil 1 maydan boshlanishi kerak.
Bu qaror stansiyalar sonini ko‘paytirish, xususiy sarmoyadorlar uchun kirishni yengillashtirish va infratuzilmani tezroq kengaytirishga xizmat qiladi.
Yashil hududlar va “sun’iy yomg‘ir” bo‘yicha pilot loyiha
Dasturda ekologiya yo‘nalishidagi rejalar ham bor: respublika hududlarida 14 ta botanika va dendrologiya bog‘i, shuningdek 20 tadan soya-salqin sayr ko‘chalari tashkil etilishi ko‘zda tutilgan.
Bundan tashqari, xorijiy tajriba (Fransiya, Xitoy, Saudiya Arabistoni) o‘rganilgan holda sun’iy yomg‘ir yog‘dirish texnologiyasi bo‘yicha ilmiy asoslangan pilot amaliy loyiha ishlab chiqilishi belgilangan.
Xulosa
2026 yilda “elektromobil + infratuzilma + imtiyoz” uchligi jiddiy sur’at olishi kutilyapti. Agar topshiriqlar belgilangan muddatda bajarilsa, quvvatlash qimmati ham yengillashadi, taksichilarga sharoit ham kengayadi, shaharlar esa yanada ko‘proq ko‘kalamzorlashadi. Eng yoqimlisi — bu ishlar kelajak uchun: nafaqat tezlik, balki tozalik ham trendga aylanyapti.
