O‘zbekistonda mehnat munosabatlarini yanada adolatli va xavfsiz qilishga qaratilgan yangi qonunchilik tashabbusi muhokama markaziga chiqdi. Oliy Majlis Qonunchilik palatasi xodimlarni himoya qilish, ish joyidagi tazyiq va zo‘ravonlikning oldini olish hamda ish beruvchilarning moliyaviy javobgarligini kuchaytirishga qaratilgan qonun loyihasini birinchi o‘qishda ma’qulladi.
Yangi islohotlar avvalo mehnat muhiti xavfsizligini ta’minlash va xodimlarning huquqlarini mustahkamlashni maqsad qilgani bilan ahamiyatli bo‘lmoqda.
Qonun loyihasiga ko‘ra, endilikda mehnat qonunchiligida ish jarayonidagi zo‘ravonlik va tazyiqning har qanday ko‘rinishini to‘g‘ridan to‘g‘ri taqiqlash nazarda tutilmoqda. Mutaxassislar fikricha, bu norma ish joylaridagi psixologik bosim, tahdid va nohaq munosabatlarga qarshi kurashishda muhim qadam bo‘lishi mumkin.
Hujjatda nafaqat taqiqlovchi normalar, balki bunday holatlarning oldini olish va jabrlangan xodimlarni himoya qilish bo‘yicha aniq mexanizmlar ham belgilanmoqda. Ya’ni kelgusida ishchilar o‘z huquqlarini himoya qilishda qonuniy kafolatlarga yanada ko‘proq ega bo‘lishi mumkin.
Qonun loyihasidagi yana bir muhim yangilik ish haqini kechiktirish bilan bog‘liq masalalarga taalluqli. Yangi tartibga muvofiq, ish beruvchilar maoshni o‘z vaqtida to‘lamasa, har bir kechiktirilgan kun uchun xodimga pul kompensatsiyasi to‘lashi shart bo‘ladi.
Bu esa biznes va tashkilotlarni moliyaviy intizomga yanada jiddiy yondashishga undashi kutilmoqda. Ekspertlar fikricha, mazkur o‘zgarish ishchilarning daromadlari kechikishi bilan bog‘liq muammolarni qisqartirishga xizmat qilishi mumkin.
Shu bilan birga, qonun hozircha to‘liq qabul qilinmagan. Ayni vaqtda hujjat birinchi o‘qishda ma’qullangan bo‘lib, u yana ikki o‘qishdan o‘tishi, shundan so‘ng Senat tomonidan tasdiqlanishi va Prezident imzosidan keyin kuchga kirishi kerak bo‘ladi.
Mutaxassislar ushbu tashabbusni mehnat munosabatlarida inson manfaatlarini ustuvor qo‘yishga qaratilgan muhim qadam sifatida baholamoqda. Ayniqsa, ish joyidagi bosim va maosh kechikishi bilan bog‘liq muammolar ko‘p muhokama qilinayotgan bir paytda, yangi qonunchilik xodimlar uchun qo‘shimcha himoya vositasi bo‘lishi mumkin.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
